Ana səhifə |     Haqqımızda |     Online ödəmə |     Əlaqə
  

Terefdar.Az

Şikayətinizi bizə yazın
Xəbərlərinizi bizə göndərin
WhatsApp: (+994) 55 895 11 55

“Müstəqil Kürdüstan”ı hədələyən problemlər –Qaçaqmalçılıq, su müharibələri və bazara çıxa bilməyən neft... - TƏHLİL

“Müstəqil Kürdüstan”ı hədələyən problemlər –Qaçaqmalçılıq, su müharibələri və bazara çıxa bilməyən neft... - TƏHLİL
yüklənir...

"Kürdlər müstəqilliyə layiqdirlər, amma buna hələ hazır deyillər"

"The Daily Mail" yazır ki, prezident Rəcəb Tayyip Ərdoğan Türkiyənin tezliklə İraq Kürdüstanı ilə sərhədini bağlaya biləcəyini bəyan edib.

"Hava məkanı bağlanacaq… Quru yolu da tezliklə bağlanacaq. Onda siz ixrac-idxalınızı necə edəcəksiniz?"- Ərdoğan televizya ilə İraq kürdlərinə müraciətində deyib.

Məqalədə deyilir ki, Türkiyə təyyarələri artıq İraq Kürdüstanına uçuşları dayandırıb. Lakin bu, Ankaranın kürdləri cəzalandırmaq niyyətindən daha çox, Bağdadın göstərişinə görə baş verib.

Ərdoğan bildirib ki, onun ölkəsi İraq Kürdüstanına qarşı sanksiyalar məsələsində İraq və İranla birgə hərəkət edəcək.

Bu arada "Bloomberg" saytının redaksiya məqaləsində deyilir ki, Yaxın Şərqdə əsrlər boyunca başqalarının idarəsi altında olan 30 milyonluq kürd əhalisinin müstəqilliyə layiq olduğu şübhə doğurmur. Lakin hələlik nə kürdlər, nə də onların qonşuları bu müstəqilliyə hazır deyillər.

Məqalədə qeyd olunur ki, İraqın kürd regionunda keçən həftə keçirilmiş referendumdan sonra ona reaksiyalara ötəri nəzər salmaq belə nəticəyə gəlmək imkanı yaradır: “İran, İraq və Türkiyə kürdlər yaşayan ərazilərə bütün uçuşları dayandırıblar, ticarət əlaqələrini kəsiblər, üstəlik də kürd liderlərin müstəqillik elan edəcəkləri təqdirdə hərbi hərəkətlə hədələyiblər. Hər tərəfdən dağlarla əhatələnmiş doğulmaqda olan ölkə qonşuları ilə faktiki müharibə vəziyyətindədir və beşiyindəcə boğula bilər. Kürdlər neftin üstündə oturublar, lakin onu ixrac etməyin yolları yoxdursa, bu “qara qızıl” heç nə deməkdir. Türkiyə və İraq hökumətləri bəyan ediblər ki, suveren Kürdüstandan çıxan bütün kəmərləri bağlayacaqlar”.

"Bloomberg" yazır ki, beynəlxalq birlik kürdləri qeyri-müəyyən müddətə hamiliyə götürməsə, onlar çox tezliklə terrorçu qruplar tərəfindən idarə olunan qara bazar və qaçaqmalçılığa üz tutacaqlar.

Məqalədə deyilir ki, Kürdüstanın dərhal müstəqil olması qarşısında başqa praktik əngəllər də var. Kürdlərin yaşadığı ərazilərin elə həmin qonşularla su ehtiyatlarını paylaşma sazişləri olmalıdır. Yoxsa bölgə susuz qala bilər: “Kürdüstanda çox sayda qeyri-kürd xalqlar yaşayır və buna görə də yeni dövlətin sərhədləri uzun mübahisələrə gətirib çıxaracaq. Yerli Kürdüstan hökuməti borc içində batır, üstəlik onun hökuməti və hərbiyyəsi, referendumda səs verənlərin təsəvvüründəkindən qat-qat az yekdildir. 1990-cı illərdə kürdlərin öz aralarındakı vətəndaş müharibələri hələ yaddan çıxmayıb”.

Yazıda vurğulanır ki, regional mənada kürd müstəqilliyi dərhal qonşu İran və Türkiyədə müstəqillik hərəkatlarını alovlandıra bilər. Türkiyədə müstəqillik arzusunda olan kürd qruplaşmaları Ankaranın bu istəklərə necə sərt reaksiya verdiyini bilirlər. Üstəlik əgər qonşu Suriyadakı kürdlər də yeni Kürdüstan dövlətinə birləşmək istəsələr, onda siyasi razılaşmanın əldə olunması daha da müşkülə düşə bilər. Hələ gözləmək lazımdır ki, İŞİD-lə müharibəni bitirəndən sonra İraq özünün etnik azlıqları ilə necə davranacaq.

Məqalədə deyilir ki, bütün bunlar kürdlərin ABŞ-ın dəstəyinə layiq olmadıqları anlamına gəlmir. Körfəz müharibəsindən bəri İraq kürdləri Yaxın Şərqdə Amerikanın ən möhkəm müttəfiqi olublar. Kürdlər ABŞ-ın tətbiq etdiyi uçuşlarsız zonada funksional, avtonom qaydada idarə edilən ərazi yaradıblar. Elə Suriyada da kürdlər İŞİD-ə qarşı mübarizədə ABŞ-ın ən səmərəli təmsilçi qüvvələri sayılıblar: "Amma dövlətçilik nümunəvi davranışa görə hədiyyə edilmir. Nə də özlüyündə ədalət və insafa çağırışlar böhranlara son qoymur. Bu məsələlər praqmatik həll edilməlidir".

"Bloomberg" yazır ki, əgər ABŞ doğrudan da İraq kürdlərini dəstəkləmək istəyirsə, onlara yumşaq federativliyə malik İraqda ədalətli pay düşməsinə kömək etməlidir: “Bu, kürdlərə region daxilində real siyasi muxtariyyət verərdi. Belə muxtariyyət neft gəlirlərinin daha yaxşı bölüşdürülməsi prinsiplərini bərqərar edərdi. Kürdlər İraqın xarici və müdafiə siyasətlərində daha yaxşı təmsil olunardılar”.

"Bloomberg"in qənaətinə görə, eləcə də Suriyada kürdlərə müəyyən muxtariyyət və qoruma təmin olunmalıdır. Bundan başqa Vaşinqton kürd əhali üzərinə hücumlarını dayandırması üçün Türkiyəyə təzyiq də göstərə bilərdi.

Məqalənin sonluğunda deyilir: "Hələlik kürd dövlətçiliyi barədə arzular elə arzu olaraq qalmalıdır. Buna baxmayaraq, ABŞ kürd xalqı üçün hələ çox işlər görə bilər".

BBCскачать dle 10.6фильмы бесплатно

Teqlər:
yüklənir...

  • winkwinkedsmileam
    belayfeelfellowlaughing
    lollovenorecourse
    requestsadtonguewassat
    cryingwhatbullyangry

XƏBƏR LENTİ

21.10.2017

Qarabağda daha iki erməni hərbçi ölüb - Adlar

21.10.2017

"Öcalan hörmət görməyə layiq bir şəxsiyyət deyil" - ABŞ-dan rəsmi Ankaranın etirazına daha bir cavab

21.10.2017

Sabah Qarabağ haqda qalmaqallı yazını sildi - FOTO

21.10.2017

"Şimali İraq Türkiyə ilə birləşdirilsin" - Sensasion təklif...

21.10.2017

ATƏT Parlament Assamleyasının yeni prezidenti məlum oldu

21.10.2017

“Azərbaycan Rusiyanın tərkibinə daxil olmalıdır” - Jirinovskidən daha bir sensasion açıqlama

20.10.2017

Telnov küçəsi 10-da pusquda duranlar var

20.10.2017

Bu tədris ilində bir abituriyent iki qrup üzrə qəbul imtahanı verə biləcək

20.10.2017

AXC-nin 100 illiyi ilə bağlı sərəncam - 5 milyon ayrıldı

20.10.2017

Ərdoğan: “Türkiyə və Azərbaycan niyə BMT Təhlükəsizlik Şurasında olmasın?”

20.10.2017

Atadan azyaşlı övladına inanılmaz vəhşilik – Video/18+

20.10.2017

İbadi orduya qəti əmr verdi: Ərbilə girməyin - Video

20.10.2017

Səfir ABŞ-da təhsil alan azərbaycanlıların sayını açıqladı

20.10.2017

"Bu üsulla 10 min adam həbsdən xilas olar, dövlət 80 milyon manat qənaət edər" - TƏKLİF

20.10.2017

Malik İsaqov Yasamalın yeni icra başçısı olacaq?! - İDDİA

20.10.2017

Qazaxda icra başçısı 2-ci qrup əlili “həsir-yesir” edib

20.10.2017

Prezident İlham Əliyev: Məscidləri dağıdan ölkə heç vaxt müsəlman ölkələrinin dostu ola bilməz

20.10.2017

“Nar”-dan yenilənmiş “Günlük” paketləri

20.10.2017

İŞİD-dən alınan Raqqada Öcalanın portreti asılıb, ABŞ rəsmisi izahat verib: “SDG ilə çalışırıq…”

20.10.2017

Pensiya və maaşlar artacaq - RƏSMİ

20.10.2017

Ərdoğan Bərzaninin “elçilərini” qəbul etmədi - “Artıq çox gecdir

20.10.2017

“Bu il minlərlə məcburi köçkün ailəsi evlə təmin olunacaq” - Əli Həsənov

20.10.2017

Dünya siyasəti dünya neftini boğur:Səudiyyə-Rusiya işbirliyi neft bazarını dirçəldəcəkmi? – Təhlil

20.10.2017

Azərbaycan uğrunda rəqabət sərtləşir - Bakı toqquşan maraqların mərkəzində

20.10.2017

“Mən hələ baş nazir olanda ABŞ-ın o zamankı prezidenti Bill Klintona təklif etmişdim ki..."

20.10.2017

Nümayəndəlik institutunun fəaliyyətini məhdudlaşdıran layihə: Gündəlikdən çıxarıldı

20.10.2017

Kreml Sarkisyanla bağlı qərar verdi: Qarabağ danışıqlarından sonrakı GƏLİŞMƏ

20.10.2017

“Naxçıvandakı hərbi potensial işə düşsə, Ermənistanda daş-daş üstə qalmayacaq!”

20.10.2017

İlham Əliyev D-8 Zirvə görüşündə iştirak edir

20.10.2017

Putin:“ABŞ Rusiya KİV-inə məhdudiyyət qoysa, Moskva da bu addımı atacaq”

20.10.2017

Rusiyalı politoloq:“Bu dəfə iraqlılar və kürdlər arasında yeni silahlı qarşıdurma yaranacaq”

20.10.2017

Cenevrə görüşünü kim və niyə təşkil etdi, yaxud Bakı necə 1:0 önə keçdi? - TƏHLİL

Bütün Xəbərlər

FaceBook