Ana səhifə |     Haqqımızda |     Online ödəmə |     Əlaqə
  

Terefdar.Az

Şikayətinizi bizə yazın
Xəbərlərinizi bizə göndərin
WhatsApp: (+994) 55 895 11 55

Relsdən çıxarılan Qətər – TƏHLİL

Relsdən çıxarılan Qətər – TƏHLİL
yüklənir...

Qətər böhranı getdikcə dərinləşir; hazırda yaranan vəziyyəti ancaq 1979-cu ildə Misirə qarşı tətbiq olunan boykotla müqayisə etmək mümkündür. Amma o vaxt ərəb ölkələrinin Qahirəyə etirazlarının konkret səbəbi var idi: İsrail ilə imzalanan Kemp-Devid sazişi. Bəs Qətər nə edib? Əsas sual da elə budur.

Əvvəlcə formal səbəb kimi Qətər əmiri Tamim bin Həmad Əl-Taninin mayın sonlarında ölkənin rəsmi informasiya agentliyinin saytında yayımlanan bir açıqlaması göstərilirdi. Həmin çıxışda Tani guya İranı bölgədə “sülhün qarantı” adlandırır və onunla yaxınlaşmağın vacibliyindən danışırdı. Halbuki, başda Səudiyyə Ərəbistanı olmaqla, Fars körfəzinin sünnu ərəb dövlətləri şiə İranı bir nömrəli geosiyasi rəqibləri hesab edirlər. Yəni müsəlman dövlətləri bir müsəlman dövlətini başqa müsəlman dövlətilə əməkdaşlıq niyyətinə görə dara çəkirlər...

Qətər hakimiyyəti dərhal həmin açıqlamanı təkzib edərək, məlumatın rəsmi xəbər agentliyinin saytına hakerlər tərəfindən yerləşdirildiyini elan etdi. Amma təkzib heç bir effekt doğurmadı. İttihamlar isə getdikcə artdı və dərinləşdi: Qətər “Əl-Qaidə”, “İŞİD” kimi terrorçu qrupları dəstəkləməkdə suçlandırıldı. Onunla diplomatik münasibətlər kəsilməyə, ticari, iqtisadi sanksiyalar tətbiq olunmağa başladı. Hazırda vəziyyət az qala elan olunmamış müharibəni xatırladır.

Doğrudanmı bütün bu gərginlik verilib-verilmədiyi dəqiq bilinməyən bir bəyanata görədir? İnandırıcı deyil. Məsələ ondadır ki, son illərdə Qətər bölgədə müstəqil və güclü bir geosiyasi oyunçuya çevrilməkdədir. Onun “Əl-Cəzirə” telekanalı dünya informasiya müstəvisində güclü təsirə malikdir. Vaxtilə “ərəb baharı” dalğasının qabarmasında məhz “Əl-Cəzirə”nin böyük rolu olmuş, bununla da Qətərin proseslərə nə dərəcədə təsir imkanlarının olduğu ortaya çıxmışdı.

Bundan başqa, qaz ehtiyatlarına görə Rusiya və İrandan sonra üçüncü dövlət olması bu kiçik ölkənin dünyadakı geosiyasi çəkisini xeyli artırır. Qətər hazırda dünya iqtisadiyyatına ən çox inteqrasiya olunan ərəb dövləti sayıla bilər. Adambaşına düşən az qala 128 min dollarlıq ÜDM-in həcminə görə dünyada birinci yerdədir. Avropanın futbol komandalarına sponsorluq edən “Qatar Airways” dünyada aviasiya daşımaları sahəsində ən güclü oyunçulardandır. 2022-ci ilin dünya futbol çempionatı da elə burada keçirilməlidir.

Qətərin qurudan onu tam əhatə edən Səudiyyə Ərəbistanı ilə münasibətləri həmişə gərgin olub. Məsələn, Misirdə inqilab zamanı Qətər “Müsəlman qardaşları” və Mursini dəstəkləyirdi, amma Ər-Riyad onları devirib, hərbçiləri və Əs-Sisini hakimiyyətə gətirdi. İki qonşunun maraqları Yəməndə, İraqda, Suriyada, hətta Fələstində də toqquşur. Amma bütün bunlar çoxdan var idi axı! Maraq doğrudan isə odur ki, səudların Doha üzərinə diplomatik hücumu Donald Trampın Ər-Riyada, Qətər şahzadəsi Məhəmmədin isə Moskvaya səfərindən sonra başladı.

Tramp səfəri zamanı İranı əsas hədəf kimi göstərmiş, ərəb dövlətlərini ona qarşı birləşməyə çağırmışdı. İsitisna deyil ki, Qətər əmirinin Moskvada danışıqları zamanı da İran məsələsi əsas mövzulardan olub. Elə isə, böyük ehtimalla, Qətərin ətrafında hazırda müşahidə olunan gərginlik də dolayısı ilə İran və Suriya bağlıdır.

Vaşinqton hələ ki, özünü ərəb dünyasındakı diplomatik böhrandan kənarda tutmağa çalışır. Amma Britaniyanın “Financial Times” qəzetində dərc edilən bir yazıda Qətərin guya terrorçu təşkilatlara 1 milyard dollar verdiyinin iddia olunması açıq-aşkar göstərir ki, proseslər haradan körüklənirlər. 1971-ci ilə qədər Qətər Britaniyanın müstəmləkəsi idi, ancaq müstəqillikdən sonra da ingilis-amerika təsirindən çox uzaqlaşmayıb. Onun yürütdüyü siyasət adətən Amerikanın bölgədəki gizli maraqlarına xidmət edib. Bəs indi nə baş verir?

Görünür, dəyişən budur ki, Qətər Tramp Adminstrasiyasının İranla və ya Suriyanın gələcək taleyilə bağlı planlarında yer almaq istəmir, ona görə də, dolayısı ilə bu şəkildə cəzalandırılır. Əgər sanksiyalar davam edərsə, yaxın vaxtlarda Qətərdə ən azından, sosial-iqtisadi problemlərin yaranacağı istisna deyil. Hər şey bir qırağa, onun ərzaqla təminatında həlledici rol oynayan Səudiyyə Ərəbistanı sərhədi bağlayırsa, bu, kifayət qədər ciddi siqnaldır.

Hazırda Qətər ərəb dünyasında təklənmiş vəziyyətdə olsa da, Türkiyənin ona dəstək verməsi göstərdi ki, oyun hələ xeyli qızışacaq. Qətərin xarici işlər naziri Məhəmməd bin Əbdül Rəhman əl-Tani bu gün Moskvaya gedib. Maraqlıdır ki, eynilə Suriyadakı qüvvələr düzümü Qətər böhranında təkrarlanır: bir tərəfdə Rusiya-Türkiyə-İran, o biri tərəfdə ABŞ-Səudiyyə Ərəbistanı və onun peykləri. Düzümlərin eyni olması böhranların da mahiyyətcə eyniliyinə işarə sayıla bilər.

Hazırda əsas sual budur: diplomatik böhran mühəribə həddinə qədər dərinləşə bilərmi? Bu variant o qədər də real görünmür, amma unutmaq olmaz ki, Qətərdə həm ABŞ-ın, həm də Türkiyənin hərbi bazaları var. Və Türkiyə parlamenti təcili qaydada həmin bazada əsgərlərin sayını artırmaq haqqında qərar qəbul etdi. Belə bir vəziyyətdə bəzən adi təxribat da ilk güllənin atılmasına səbəb ola bilər.

Vüsal Məmmədovскачать dle 10.6фильмы бесплатно

yüklənir...

XƏBƏR LENTİ

“Ziya Bünyadovun əvəzinə bir müxalifət liderini öldürəcəkdik, amma...” - akademikin qatilinin etirafları
22.02.2018

“Ziya Bünyadovun əvəzinə bir müxalifət liderini öldürəcəkdik, amma...” - akademikin qatilinin etirafları

Etibar Məmmədovun oğlu Madriddə Sərkisyanın partiyası ilə savaşa çıxdı
22.02.2018

Etibar Məmmədovun oğlu Madriddə Sərkisyanın partiyası ilə savaşa çıxdı

Avropaya hava-su qədər gərəkli Transxəzər canlanır – yenə də Azərbaycanın hesabına...
22.02.2018

Avropaya hava-su qədər gərəkli Transxəzər canlanır – yenə də Azərbaycanın hesabına...

TÜRKİYƏ-SURİYA-RUSİYA ÜÇBUCAĞINDA AFRİN DÜYÜNÜ:Putin Əsədə “Afrinə girmə” deyəcəkmi? – Təhlil
22.02.2018

TÜRKİYƏ-SURİYA-RUSİYA ÜÇBUCAĞINDA AFRİN DÜYÜNÜ:Putin Əsədə “Afrinə girmə” deyəcəkmi? – Təhlil

Vitse-prezidentin bir ili - deputatlar Mehriban Əliyevadan danışdılar
22.02.2018

Vitse-prezidentin bir ili - deputatlar Mehriban Əliyevadan danışdılar

Bayram ərəfəsində 500-dək məhkum əfv edilə bilər (VİDEO)
22.02.2018

Bayram ərəfəsində 500-dək məhkum əfv edilə bilər (VİDEO)

İnsanlara xoşbəxtlik və sevinc bəxş edən - Birinci vitse-prezident
21.02.2018

İnsanlara xoşbəxtlik və sevinc bəxş edən - Birinci vitse-prezident

“Mətbuat”ın bir yaşı tamam oldu
21.02.2018

“Mətbuat”ın bir yaşı tamam oldu

Prezident İlham Əliyevin qohumu Riyad Əliyev saxlanıldı, 30 sutka həbs verildi
21.02.2018

Prezident İlham Əliyevin qohumu Riyad Əliyev saxlanıldı, 30 sutka həbs verildi

Sərdar Cəlaloğlu da prezidentliyə namizəd oldu
21.02.2018

Sərdar Cəlaloğlu da prezidentliyə namizəd oldu

“Azərbaycan nə qədər silah alır, bu, Ermənistanın məhvidir” - ABŞ kəşfiyyatı düşməni qorxuya salıb
21.02.2018

“Azərbaycan nə qədər silah alır, bu, Ermənistanın məhvidir” - ABŞ kəşfiyyatı düşməni qorxuya salıb

“Biri boykot deyir, biri iştirak, biri söyüş söyür, biri inamsızlıq yaradır…” – Namizədlərin imzatoplama kampaniyası + Açıqlamalar
21.02.2018

“Biri boykot deyir, biri iştirak, biri söyüş söyür, biri inamsızlıq yaradır…” – Namizədlərin imzatoplama kampaniyası + Açıqlamalar

Yeni şura yaradıldı: akademik, general və rektorlara vəzifə verildi (SİYAHI)
21.02.2018

Yeni şura yaradıldı: akademik, general və rektorlara vəzifə verildi (SİYAHI)

Azərbaycanda erməni təşkilat lideri barəsində həbs qərarı verildi (FOTOLAR)
21.02.2018

Azərbaycanda erməni təşkilat lideri barəsində həbs qərarı verildi (FOTOLAR)

Türkiyə Afrində Suriya ilə birgə hərəkət etməlidir-TƏHLİL
21.02.2018

Türkiyə Afrində Suriya ilə birgə hərəkət etməlidir-TƏHLİL

Kılıçdaroğlu:
21.02.2018

Kılıçdaroğlu: "Türkiyədə Xocalını unutmayıblar"

Atatürkün
20.02.2018

Atatürkün "İstiqlal” medalı ilə təltif etdiyi Şərurlu Hacı Cabbar Kömək kim olub? FOTO

“İmzam var imzalar içində”
20.02.2018

“İmzam var imzalar içində”

Novella Cəfəroğlu: “Nə zaman ki, əfv olacağı gözlənilir, Avropada bəziləri 5-10 qəpik pula görə başlayırlar hay-həşirə”
20.02.2018

Novella Cəfəroğlu: “Nə zaman ki, əfv olacağı gözlənilir, Avropada bəziləri 5-10 qəpik pula görə başlayırlar hay-həşirə”

Putin emissarının İrəvan səfəri, PKK-erməni dostluğu və Qarabağ...
20.02.2018

Putin emissarının İrəvan səfəri, PKK-erməni dostluğu və Qarabağ...

Prezident bu borcları silir - MM-ə göndərildi
20.02.2018

Prezident bu borcları silir - MM-ə göndərildi

Atatürkün gizli vəsiyyəti: Yalnız Ərdoğana məlumdur - Video
20.02.2018

Atatürkün gizli vəsiyyəti: Yalnız Ərdoğana məlumdur - Video

Elşən Musayev: “Övladına desin ki, a bala, zalda erməni görən kimi qabağına qaçma”
20.02.2018

Elşən Musayev: “Övladına desin ki, a bala, zalda erməni görən kimi qabağına qaçma”

Əli Həsənovun “Xocalı soyqırımı” kitabı Bişkekdə qırğızca və rusca çap olunub
20.02.2018

Əli Həsənovun “Xocalı soyqırımı” kitabı Bişkekdə qırğızca və rusca çap olunub

4 il yatıb, indi Məcəlləni dəyişmək istəyirdilər? – Millət vəkili
20.02.2018

4 il yatıb, indi Məcəlləni dəyişmək istəyirdilər? – Millət vəkili

Partiyaların seçki qərarı –Kimlər gedir, kimlər getmir?
20.02.2018

Partiyaların seçki qərarı –Kimlər gedir, kimlər getmir?

20.02.2018

"Afrin Əsədin nəzarətinə keçsə, Rusiya daha çox..."

Prezident bu şəxlərin təqaüdlərini artırdı (SƏRƏNCAM)
19.02.2018

Prezident bu şəxlərin təqaüdlərini artırdı (SƏRƏNCAM)

Siyavuş Novruzov: “Bütün siyasi məhbuslar azad edilməlidir”
19.02.2018

Siyavuş Novruzov: “Bütün siyasi məhbuslar azad edilməlidir”

ABŞ-ın Yaxın Şərq planlarının gerçək üzü-8 gizli maddə
19.02.2018

ABŞ-ın Yaxın Şərq planlarının gerçək üzü-8 gizli maddə

Əli İnsanovun elektoratı İlham Əliyevi dəstəkləyəcək
19.02.2018

Əli İnsanovun elektoratı İlham Əliyevi dəstəkləyəcək

Zakir Həsənov: “Müharibə hər an başlaya bilər”
19.02.2018

Zakir Həsənov: “Müharibə hər an başlaya bilər”

Bütün Xəbərlər

FaceBook