Ana səhifə |     Haqqımızda |     Online ödəmə |     Əlaqə
  

Terefdar.Az

Şikayətinizi bizə yazın
Xəbərlərinizi bizə göndərin
WhatsApp: (+994) 55 895 11 55

“New York Times” Əfqanıstandan yazdı:"Niyə "Taliban"çılar daha çox din xadimlərini öldürür?"

“New York Times” Əfqanıstandan yazdı:
yüklənir...

Mucib Məşəl və Cavad Suxənyar

"New York Times"



Tut ağacının kölgəsi altında və çiçəklərlə bəzədilmiş tənha məzar Əfqanıstanın şimalında, Toqi-Bayrdi yaxınlığındakı mədrəsənin tələbə və müəllim heyəti üçün gündəlik ziyarət yerinə çevrilib.

Bu, iyirmi il əvvəl mədrəsənin təməlini qoymuş möhtərəm din xadimi Mövləvi Şah Ağa Hənəfinin məzarıdır.

O cümlədən 160 qızın da təhsil aldığı mədrəsə 1300 tələbə üçün nəzərdə tutulurdu. Bu ay “Taliban”çıların dini məktəbə qoyduğu bombanın partlayışı ilə ölən Mövləvinin məzarı mədrəsənin bir küncünü tutur.

Mərhum, Peyğəmbərin ənənələri haqqında danışarkən həlak olub və bu gün onun məzarı namazgah və qəm dəryasına boğulma yeridir.

"İşə gələndə, ilk şey onun məzarı başında Quran oxumaq olur. – Bunu Pərvan əyalətindəki mədrəsənin direktoru Can Ağa deyir. – Sonra ixtiyarsız ağlayıb ofisimə keçirəm".

Mövləvi Hənəfi Əfqanıstan vətəndaş müharibəsində öldürülən İslam dini alimlərinin sürətlə artan siyahısına daxil olmuş şəxslərdən biridir.

Üləma artıq çoxdan Əfqanıstanda bu və ya digər şəkildə hədəf olublar. Onların rəyi cəmiyyətin böyük hissəsində nüfuza malikdir. Din alimlərinə ehtiram göstərir və tez-tez tənqidə görə qətlə yetirirlər.

16 il ərzində yüzlərlə adamın, – həm də təkcə “Taliban” tərəfindən deyil, – həyatına son qoyulub. Lakin üləma kimi tanınan şəxslərin hədəfə çevrilməsi son iki ildə xeyli çoxalıb. Səbəb – “Taliban” hücumlarının intensivləşməsidir, – rəsmilər bildirir.

Bu, hökumətin nüfuzunu azaltmağa və ölkə ərazini ələ keçirmək üçün üsyançıların yürütdüyü kampaniyada yalnız hərbi qələbə yox, həm də dini təsir dairəsinə sahiblənmək istəyinə xatırlatma kimi qəbul olunur.

Prezident Əşrəf Qəninin məsləhətçisi, din xadimi Məhəmməd Mohəq deyir: "Taliban”ın bu əməli törətməsinin səbəbi üləmanın onların legitimliyini şübhəyə almasına son qoymaqdır ".

"Üləma qabiliyyəti və gücü ilə moizələrdə "talib"lərlə mübahisəyə girişir və onların legitimliyini sarsıdır, – deyə cənab Moheq sözünə davam edir. – Liberal alimləri və ya başqaları deyil, yalnız onlar “Taliban”ın ideologiyasına etiraz edə bilər və “Taliban” bunu başa düşür".

İslamı təbliğ edən, lakin “Taliban”çı olan alimlərin sayını demək çətindir. Amma əksər əyalətlərdəki vaizlərin sayına nəzər yetirdikdə, göstərici çox böyükdür və minbərdən söz deyən digər vaizlərin də canına üşütmə sala bilib.



Təkcə Qəndəhar əyalətinin Üləma Şurasının rəhbəri Mövləvi Ubeydullah Faizaninin sözlərinə görə, 2004-cü ildən bəri “Taliban” hərəkatının öz bazasında təxminən 300 vaiz qətlə yetirilib.

Bədəxşanda yalnız ötən il 20 din xadimi həyatını itirib. 16 ildə isə 110 nəfər. Bunu əyalətin dini işlər şöbəsinin direktoru Əbdul Vəli Ərşad bildirib.

Loqarda keçən həftə əyalətin Üləma Şurası sədrinin müavini sübh namazından sonra evinə qayıdarkən yolda öldürülüb.

"Onlar həqiqəti dedikləri üçün hədəfə çevrilirlər və ən böyük həqiqət müharibənin davam etməsidir", – Helmand Üləma Şurasının rəhbəri Mövləvi Xudai Nəzər Məhəmmədi bildirib.

“Taliban” rəhbərliyi şurasının bir üzvü etiraf edib ki, din alimlərinin intensiv hədəfə çevrilməsinin səbəbkarı terror təşkilatının yeni lideri Mövləvi Heybətullah Axundzadədir. O, üləma və mədrəsə rəhbəri, 2015-ci ildə Amerika dronunun hücumu ilə öldürülən sələfinin yerini tutmuş dini ideoloqdur.

Anonimlik şərtilə danışan “Taliban” xadimi deyib ki, Mövləvi Heybətullahın birbaşa əmri ilə xütbələr və moizələr daha diqqətli nəzərdən keçirilir və şəriət qanunlarının “Taliban”çı təfsirlərindən yayınma ən sərt şəkildə cəzalandırılır.

Bu ay Qəndəharda 50-dən çox kitab yazmış 32 yaşlı tanınmış din alimi Abdul Qafur Payrozu öldürdükdən sonra “Taliban” bəyanat yaydı. Bəyanatda deyilirdi ki, onlar Payrozu "Əfqanıstanda cari müqəddəs müharibəni qeyri-qanuni hesab etdiyinə görə" öldürüblər.

“Taliban”ın "belə bir pis elementi aradan götürməsi" başqalarına – "dindən çıxmış azğınlıqlara" da xəbərdarlıq idi.

1990-cı illərdə, “Taliban”ın hakimiyyəti dövründə Payroz Kabildəki “Taliban” mədrəsəsinin gənc tələbəsi idi. Onların hökuməti çökdükdə, o, “mövlanə” adı qazanmaq üçün din ali təhsilin yeddi ilini dolduran səfərə çıxdı, Kvettaya, Pakistana köçdü. Payroz “Taliban” rəhbərliyinin sürgündə fəaliyyət göstərən bölməsində də fəaliyyət göstərirdi.

Mütaliə cənab Payrozu müharibə barədə düşüncələrə sövq etdi və o, “Taliban”ın dini təməlini şübhəyə almağa başladı.

O, fəal dini ifadəetmənin mübarizənin yeganə yolu olduğuna qərar verdi. Payrozun "Zəng" adlı son kitabı dini plüralizm və tolerantlıq kimi mühüm mövzulardan söz açılıb.

Onun kiçik qardaşı Vasil Payroz terrordan sonra bəyanat verərək Qəndəhardan Kabilə köçüb.

"Payroz həmişə bu ölkəni sevdiyini söylərdi və onun üçün ölməyə hazır idi", – digər qardaş Məhəmməd Rəsul Payroz deyir.

Mərhum Payroz da, Qəndəhardakı mədrəsənin təsisçisi Mövləvi Hənəfi kimi, moizələrində “Taliban”ın tutduğu yolu tənqidi edirdi və tez-tez ehtirasla onun siyasətinə "qara yaxırdı". Son çıxışlarının birində, o, adı ölkədəki qiyamla bağlı hallanan "Pakistan və Rusiya ilə əlbir olmaq əvəzinə, “Taliban“ı Əfqanıstan xalqı ilə əl-ələ verməyə” çağırıb.

Mövləvi Hənəfinin mədrəsəsinin hazırkı müəllimi Mövləvi Abdul Hafiz Movahid deyir: "Onlar yeni düşmənlər deyil. Kim xəlifə Öməri öldürdü? Kim xəlifə Osmanı öldürdü? Kim xəlifə Əlini öldürdü? Qatillərin hamısı müsəlman sanılan insanlar idi… "



Tərcümə: Strateq.azскачать dle 10.6фильмы бесплатно

yüklənir...

  • winkwinkedsmileam
    belayfeelfellowlaughing
    lollovenorecourse
    requestsadtonguewassat
    cryingwhatbullyangry

XƏBƏR LENTİ

21.10.2017

Qarabağda daha iki erməni hərbçi ölüb - Adlar

21.10.2017

"Öcalan hörmət görməyə layiq bir şəxsiyyət deyil" - ABŞ-dan rəsmi Ankaranın etirazına daha bir cavab

21.10.2017

Sabah Qarabağ haqda qalmaqallı yazını sildi - FOTO

21.10.2017

"Şimali İraq Türkiyə ilə birləşdirilsin" - Sensasion təklif...

21.10.2017

ATƏT Parlament Assamleyasının yeni prezidenti məlum oldu

21.10.2017

“Azərbaycan Rusiyanın tərkibinə daxil olmalıdır” - Jirinovskidən daha bir sensasion açıqlama

20.10.2017

Telnov küçəsi 10-da pusquda duranlar var

20.10.2017

Bu tədris ilində bir abituriyent iki qrup üzrə qəbul imtahanı verə biləcək

20.10.2017

AXC-nin 100 illiyi ilə bağlı sərəncam - 5 milyon ayrıldı

20.10.2017

Ərdoğan: “Türkiyə və Azərbaycan niyə BMT Təhlükəsizlik Şurasında olmasın?”

20.10.2017

Atadan azyaşlı övladına inanılmaz vəhşilik – Video/18+

20.10.2017

İbadi orduya qəti əmr verdi: Ərbilə girməyin - Video

20.10.2017

Səfir ABŞ-da təhsil alan azərbaycanlıların sayını açıqladı

20.10.2017

"Bu üsulla 10 min adam həbsdən xilas olar, dövlət 80 milyon manat qənaət edər" - TƏKLİF

20.10.2017

Malik İsaqov Yasamalın yeni icra başçısı olacaq?! - İDDİA

20.10.2017

Qazaxda icra başçısı 2-ci qrup əlili “həsir-yesir” edib

20.10.2017

Prezident İlham Əliyev: Məscidləri dağıdan ölkə heç vaxt müsəlman ölkələrinin dostu ola bilməz

20.10.2017

“Nar”-dan yenilənmiş “Günlük” paketləri

20.10.2017

İŞİD-dən alınan Raqqada Öcalanın portreti asılıb, ABŞ rəsmisi izahat verib: “SDG ilə çalışırıq…”

20.10.2017

Pensiya və maaşlar artacaq - RƏSMİ

20.10.2017

Ərdoğan Bərzaninin “elçilərini” qəbul etmədi - “Artıq çox gecdir

20.10.2017

“Bu il minlərlə məcburi köçkün ailəsi evlə təmin olunacaq” - Əli Həsənov

20.10.2017

Dünya siyasəti dünya neftini boğur:Səudiyyə-Rusiya işbirliyi neft bazarını dirçəldəcəkmi? – Təhlil

20.10.2017

Azərbaycan uğrunda rəqabət sərtləşir - Bakı toqquşan maraqların mərkəzində

20.10.2017

“Mən hələ baş nazir olanda ABŞ-ın o zamankı prezidenti Bill Klintona təklif etmişdim ki..."

20.10.2017

Nümayəndəlik institutunun fəaliyyətini məhdudlaşdıran layihə: Gündəlikdən çıxarıldı

20.10.2017

Kreml Sarkisyanla bağlı qərar verdi: Qarabağ danışıqlarından sonrakı GƏLİŞMƏ

20.10.2017

“Naxçıvandakı hərbi potensial işə düşsə, Ermənistanda daş-daş üstə qalmayacaq!”

20.10.2017

İlham Əliyev D-8 Zirvə görüşündə iştirak edir

20.10.2017

Putin:“ABŞ Rusiya KİV-inə məhdudiyyət qoysa, Moskva da bu addımı atacaq”

20.10.2017

Rusiyalı politoloq:“Bu dəfə iraqlılar və kürdlər arasında yeni silahlı qarşıdurma yaranacaq”

20.10.2017

Cenevrə görüşünü kim və niyə təşkil etdi, yaxud Bakı necə 1:0 önə keçdi? - TƏHLİL

Bütün Xəbərlər

FaceBook