Ana səhifə |     Haqqımızda |     Online ödəmə |     Əlaqə
  

Terefdar.Az

Şikayətinizi bizə yazın
Xəbərlərinizi bizə göndərin
WhatsApp: (+994) 55 895 11 55

Binəli Yıldırımın Bağdad səfəri:müstəqil kürd dövlətinə xeyir-dua, yaxud...? – Təhlil

Binəli Yıldırımın Bağdad səfəri:müstəqil kürd dövlətinə xeyir-dua, yaxud...? – Təhlil
yüklənir...

Stanislav Tarasov

REGNUM İA, 08.01.2017



İraq baş naziri Heydər əl-Abadinin türkiyəli həmkarı Binəli Yıldırımla görüşünün nəticələri üzrə bəyanatını sensasiyalı tipə aid etmək olar. Bu, son iki il müddətində Türkiyə nümayəndə heyətinin bu səviyyəli ilk səfəri idi. Və budur, əl-Abadi bildirib ki, Bağdad və Ankara Bəşik şəhərinə yaxın düşəgədəki Türkiyə kontingentini İraq ərazisindən çıxartmaq haqda məsələni nizamlamağa nail olub. Onun sözlərinə görə, “bu məsələ qısa bir vaxtda lazımi şəkildə həll olunacaq”.

Xatırladaq ki, məhz türk hərbçilərinin Bəşik rayonunda olmağı əvvəllər İraq və Türkiyə arasındakı münasibətlərdə gərginliyin artmasına səbəb olmuşdu. Ankara bildirirdi ki, türk hərbçiləri Türkiyənin terrorizmdən müdafiəsi və terrorçularla mübarizə üçün yerli döyüşçülərə təlim keçməkdən ötrü orada yerləşir. Daha dəqiqi, İraqın şimalındakı əsasən etnik türkmanların məskunlaşdığı Sincar rayonunun PKK-nın nəzarətinə düşə bilmək əndişəsi üzündən ora yüksək diqqət yetirilirdi. İctimaiyyətə bu cür deyilirdi. Bəşikdəki düşərgə qeyri-ictimai şəkildə türk hərbçilərinin hərbiləşdirilmiş sünni ərəb güclərinə təlim keçməsi üçün istifadə edilirdi ki, bu da Ankara və Bağdad arasında sərt bəyanatlar mübadiləsinə şərait yaratmışdı. Lakin Türkiyə hökumətinin başçısı Binəli Yıldırım bu gün təkcə İraqın suverenliyinin saxlanması vacibliyini deyil, həm də “Bağdadın PKK döyüşçülərinin Türkiyəyə ziyan vurmaq üçün İraq ərazisindən istifadə etməyinə yol verməyəcəyini” vurğulayıb, “çünki bu, terrorizmlə birgə mübarizə” kontekstinə sığır.

Bundan başqa, Yıldırımın İraq Kürdüstanının inzibati mərkəzi Ərbildə muxtariyyətin başçısı Məsud Bərzani ilə görüşdən sonra bəyan olunub ki, Ərbil PKK dəstələrinin İraqın şimalındakı Sincar rayonundan çıxmağına yardım etməyə hazırdır. Qeyd edək ki, PKK-nın İran, Türkiyə və İraq sərəhədindəki üçbucaqda Qəndil dağlarında sığınacağı var. Türkiyə təyyarələri və artilleriyası burada PKK bazalarını dəfələrlə atəşə tutub. Buna görə də hazırda sual meydana çıxır ki, Ankara və Ərbil PKK-ı Şimali İraqdan hara və hansı istiqamətə sıxışdırmaq niyyətindədir?

Ankara dəfələrlə qeyd edib ki, Suriya kürdlərinin əsas siyasi qüvvəsi – Demokratik Birlik Partiyası (DBP) Türkiyədəki PKK-dan şaxələnib, buna görə də hər iki təşkilatı “terrorçu” qurumlara aid edir və Suriyada onlara qarşı vuruşur, Türkiyədə isə hərbi və polis əməliyyatları keçirir. Lakin problem burasındadır ki, kürdlər Suriya və İraq üçün başlıca problem və vətəndaş müharibəsinin qaynağı deyillər. Hətta Suriya və Ərbil ABŞ və başqa Qərb tərəfdaşlarının hərbi dəstəyini alır. PKK-ı İraq düşərgələrindən Suriyaya sıxışdırsalar, bu, hər şeydən əvvəl Suriyanın özündə qüvvələr balansını gözə çarpacaq dərəcədə dəyişdirəcək. Bununla yanşı Ankara İraqda Bağdadla dialoq vasitəsilə Ərbillə münasibətləri qaydaya salmaq və möhkəmləndirməyə can atdığı halda Suriyada Dəməşqi mötərizə daxilinə salmaqla kürdlərlə vuruşur. “Paralel” deyilən kurs göz qabağınadır və Türkiyə variantında praktik olaraq İŞİD-lə mübarizəyə bağlı deyil.

Bu cür Türkiyə siyasətininn opponentləri əks-hücuma keçirlər. Məsələn, İraqın keçmiş baş naziri, “Dava” şiə islam partiyasına başçılıq edən Nuri əl-Maliki Tehranda mətbuat konfransında bildirib ki, “İraq ərazisi İŞİD yaraqlılarından azad edildikdən sonra “Həşdi əş-Şaab” şiə könüllüləri Suriya hökumət qüvvələrinə yardım etmək üçün Suriya sərhədini keçəcəklər”.

Bundan başqa, o, hesab edir ki, peşmərgə qüvvələri İraq Kürdüstanının 2003-cü ilədək mövcud olmuş sərhədlərinə qayıtmalıdır. Buna artıq İraq Kürdüstanı peşmərgə nazirliyi reaksiya verərək bildirib ki, əl-Malikinin “2003-cü ilədək sərhəd adlandırdığı sərhəd deyil, yalnız peşmərgə ilə bəəsçi rejim ordusu arasında toqquşma xətti olub”, “İŞİD-dən azad edilmiş rayonların sakinləri isə öz gələcəklərini referendum vasitəsilə müəyyən edəcəklər”.

İraqda müstəqil kürd dövləti yaratmaq uğrunda ciddi mübarizənin bütün əlamətləri göz qabağındadır. Bu, Suriya kürdləri üçün hələlik gündəlikdəki başlıca maddə deyil, lakin onların Suriyada muxtariyyət tələb etmək haqları var və Ankara öz ərazisində yaşayan kürdlərin də eyni şeyi tələb edəcəyindən əndişələnib buna qarşı qəri şəkildə çıxış edir.

Türkiyəli politoloq Serhat Sermen bununla bağlı 2016-cı il dekabrın 20-də Moskvada üçtərəfli görüşün (İran, Rusiya, Türkiyə) gedişində razılaşdırılmış, ABŞ-sız qəbul edilmiş birgə bəyannaməyə diqqət yetirməyi zəruri sayır. Bəyannamədə Türkiyənin əsas rolu kürdlər və İŞİD yaraqlılarına qarşı “Fərat qalxanı” əməliyyatı deyil, Ankaranın Suriya müxalifətinə təsiri göstərilib.

Sermenin dəyərləndirdiyinə görə, danışıqlar masasının arxasında Amerika təmsilçisi də olsaydı, şübhələnməyə gərək yox idi ki, ehtimal ki, Suriyanın suverenlik və ərazi bütövlüyünün saxlanması formatında bəyannaməyə kürd məsələsi də daxil ediləcəkdi. Lakin Vaşinqton müxtəlif səbəblərdən hələlik “oyundan kənar”dadır. Və hazırda mürəkkəb və ağlasığmaz alyanslar formalaşır ki, bu da həm Suriya, həm də İraqda münaqişənin dinamikasına təsir edir.

Türkiyə öz hərbi bölmələrinin Şimali İraqdan çıxarılacağını bildirməklə nəticələrini hələlik hətta qısamüddətli perspektivdə də qiymətləndirmək çətin olan ciddi gediş edib.

Teqlər:
yüklənir...

XƏBƏR LENTİ

20.08.2017

“Azəri deyilən bir millət yoxdur, bunu xiyar Stalin uydurub” – Türkiyəli alim

18.08.2017

Bölgələrdə yaşayan ünsiyyət məhdudiyyətli gənclər üçün “Təlim məktəbi” layihəsinin ilk mərhələsi başa çatdı

17.08.2017

Kəmaləddin Heydərov vitse-prezident oldu

17.08.2017

Ürək dərhal dayana bilər – Diqqətli olun!

16.08.2017

Aprel şəhidinin doğum günüdür — Xanımı onu belə təbrik etdi - MƏKTUB

16.08.2017

"Qarabağ"a qələbə qazandıran Mahir Mədətov tanınmış prodüserin övladıdır

16.08.2017

Prezident hərbçiləri təltif etdi – Adlar

16.08.2017

Kanadada yaşayan Həsən Səftərovdan bütün nəsli imtina etdi

15.08.2017

İran prezidenti: “ABŞ sanksiyaları tətbiq etsə, İran nüvə sazişindən çıxacaq”

15.08.2017

Prezident sərəncam imzaladı

14.08.2017

"İnfiniti" Fəxri Xiyabanın qarşısındakı dayanacağı zəbt etdi: Yol polisi görməzdən gəldi, dava düşdü

14.08.2017

“Bizə silah verin, Sarkisyanın dəstəsini məhv edək” – Yerevanda üsyan ÇAĞIRIŞLARI

14.08.2017

Ramil Quliyev dönər kəsib, kabab bişirdi- FOTOLAR

14.08.2017

Mirşahin Ağayev : "Lütfi Zadə ölməyib, özüm danışdım..."

14.08.2017

“Bu, Rusiyanın Azərbaycana hərbi intervensiyasına gətirib çıxara bilər...”

14.08.2017

UNESCO-nun ideyalarına sədaqət nümunəsi olan xoşməramlı səfir-Mehriban Əliyeva

13.08.2017

Helsinki Vətəndaş Assambleyası: Ermənistanda kişi çatışmazlığı var

11.08.2017

Ramil Quliyevdən açıqlama: “Mən Türkəm, Atatürkün övladıyam”

11.08.2017

İlham Əliyev Ramili təbrik etdi: "Səninlə fəxr edirik!"

11.08.2017

Azərbaycan Naxçıvana böyük hərbi qüvvə cəmləyir

11.08.2017

“Nəvəmi öz əlimlə polisə təhvil vermişəm”

09.08.2017

Üçüncü dünya müharibəsinin "ayaq səsləri" eşidilir — TƏHLÜKƏLİ GƏRGİNLİK

09.08.2017

Şimali Koreya böhranı: “Atəş və qəzəb”dən sonra nə baş verə bilər?

09.08.2017

Rusiya, ABŞ və İsrail arasında gizli danışıqlar ortaya çıxdı

08.08.2017

Uşaqları belə cəzalandırın: fransalı pedaqoqla a-dan z-yə HƏR ŞEY - MÜSAHİBƏ

08.08.2017

"Erməni vəhşiliyi dözülməzdir" - Fransız senator

08.08.2017

Türkiyədən Almaniya ilə bağlı - Qərar

08.08.2017

İraq kürdlərə qarşı birləşir - Kampaniya

08.08.2017

Ramil Usubov Şəkidə bölgə sakinlərini qəbul edəcək

08.08.2017

OBA marketlər şəbəkəsi status müəlliflərini mükafatlandırıb

08.08.2017

İlham Əliyev Berdiməhəmmədovla görüşdü - Foto

07.08.2017

Prezident 3 sərəncam, 4 fərman imzaladı

Bütün Xəbərlər

FaceBook