Ana səhifə |     Haqqımızda |     Online ödəmə |     Əlaqə
  

Terefdar.Az

Şikayətinizi bizə yazın
Xəbərlərinizi bizə göndərin
WhatsApp: (+994) 55 895 11 55

Tarix: 19-12-2016, 13:30

Təhlükəli Türkiyə-İran qarşıdurması

Təhlükəli Türkiyə-İran qarşıdurması
yüklənir...

«The New York Times» qəzeti İranla Türkiyə arasında ziddiyyətlərin artmasından və bu təhlükəli tendensiyanın fəsadlarından, həmçinin təhlükədən yayınmağın yollarından yazır.

Müəllif – Beynəlxalq Böhran Qrupunun İran üzrə analitiki Ali Vaez deyir ki, İranla Türkiyə arasında bugünkü qarşıdurma onların əcdadlarının – Bizans və Fars imperiyalarının Mesopotamiya, yəni indiki İraqla Suriya uğrunda mübarizəsinin təkrarıdır. Quruluşunu dəyişmiş iki ölkə 200 ildir qoruyub saxladığı sülhü indi pozmaq üzrədir. Hər ikisi Suriya və İraqdakı sünnilərlə şiələrin münaqişəsinə qoşulub və son illərdə əldə etdiklərinin – iqtisadi əməkdaşlığın üstündən xətt çəkməyə hazırmış kimi görünürlər.

FƏALLIĞIN SƏBƏBLƏRİ


Müəllifin fikrincə, İranla Türkiyənin bu qarşıdurmaya üstün gəlməməsi Yaxın Şərqin gələcəyindən ötrü çox təhlükəli olar: «Hadisələrin indiki inkişafı daha çox qan tökülməsinə, stabilliyin bir az da pozulmasına, ehtiyatsızlıq edilərsə, hətta birbaşa hərbi qarşıdurmaya səbəb ola bilər».

Qəzet yazır ki, Türkiyə İraq və Suriyada bir neçə səbəbdən fəaldır. Bir tərəfdən İranın öz tarixi nüfuz dairəsinə müdaxiləsini artırmaq cəhdlərinə cavab verməyə çalışır, digər tərəfdən Türkiyənin düşməni Kürd Fəhlə Partiyasına (PKK) bağlı kürd təşkilatlarının qarşısını alır.

Nəticədə Suriyada Türkiyənin arxa durduğu qiyamçılar cənuba irəliləyib, Türkiyə ilə sərhəd yaxınlığında kök salmış «İslam Dövləti» (İŞİD) yaraqlılarını qova biliblər. İndi qiyamçılar əl-Bab şəhərinin astanasındadırlar və müəllifin dediyinə görə, məhz bu şəhər İran və Türkiyənin, həmçinin ABŞ-ın yardım etdiyi qüvvələrin toqquşma nöqtəsinə çevrilib. Rəsmilər noyabrın 24-də əl-Bab yaxınlığındakı əməliyyatlarda türk əsgərlərini İran dronlarının vurduğunu deyirlər.

Təhlükəli Türkiyə-İran qarşıdurması


Suriyada Türkiyə tankı.

ETİMAD AZALIR

Müəllif deyir ki, İranla Türkiyə arasında qarşılıqlı etimad qorxulu şəkildə azalmaqdadır. Türkiyə İranı regiondakı şiə yaraqlılarını silahlandıraraq sünnilərə üstün gəlməyə çalışmaqda, Tehran da öz növbəsində Türkiyəni Osmanlı dövründəki nüfuzunu bərpa cəhdində, bundan ötrü hətta Suriyadakı cihadçılara yardım etməkdə günahlandırır: «Halbuki hər tərəf qarşısındakını günahlandırdığı tərzdə hərəkət edir: hərbi qüvvələrini sərhədlərindən o tərəfə göndərir, yaraqlılara yardım edir, Suriya və İraqdakı çaxnaşmalardan qalan xarabalıqlara nəzarəti ələ keçirməyə çalışırlar».

Ali Vaez Türkiyəylə İranın ümumi maraqları – İŞİD-ə və kürd yaraqlılarına qarşı birləşmək cəhdlərini də vurğulayır, amma qarşılıqlı şübhələrin bu cəhdləri yarı yolda qoyduğunu deyir.

TÖVSİYƏLƏR

Analitikin fikrincə, durumun daha da pisləşməsini əngəlləməkdən ötrü İranla Türkiyə hər şeydən öncə etimadsızlığa üstün gəlməli, bir-birinin maraqlarını və təhlükəsizlik problemini açıq etiraf etməlidirlər. Bunun üçün Suriya və İraqla bağlı yüksəksəviyyəli və davamlı danışıqlar aparılmalı, danışıqlar əvvəlkilərdən fərqli olaraq xüsusi xətt üzrə davam etdirilməlidir. Müəllifin fikrincə, Türkiyə prezidenti Recep Tayyip Erdoğan-la İranın ali lideri Ali Khamenei– nin bu cür danışıqlardan ötrü xüsusi təmsilçilər təyin etməsi daimi diplomatik kanalın yaranması baxımından vacibdir.

Analitik, üstəlik, İranla Türkiyənin əməkdaşlığı gücləndirməsini, ümumi düşmənə qarşı mübarizənin effektini təmin etmək, təsadüfi itkilərin qarşısını almaqdan ötrü kəşfiyyat materiallarını belə bölüşməsini məsləhət görür. Müəllif ABŞ-la Rusiyanın da bu əməkdaşlığa dəstəyinin vacib olduğunu vurğulayır. Türkiyəylə İranın əməkdaşlığının regionda təhlükəsizlik və sabitlik baxımından vacib olduğunu, hər şeydən öncə İranla Türkiyənin özünə sərf etdiyini, bunun əksinin isə hər iki ölkəyə çox böyük ziyan vura biləcəyini yazır.

(azadliq.org)

yüklənir...

XƏBƏR LENTİ

24.04.2017

Azərbaycanlı qadın siyasətçi Estoniyada partiya sədri seçildi

24.04.2017

Diqqəti Fransada: Makron qalib gəldi (YENİLƏNİB)

24.04.2017

Azərbaycanda ŞOK olay - Biznesmen itlərinə toy edib məclis qurdu - VİDEO

24.04.2017

ÜAK-ın taleyi həll olunur - Moskva məhkəməsi hansı qərarı çıxaracaq? Moskva məhkəməsi hansı qərarı çıxaracaq?

24.04.2017

İşğalçıya ortaq güc nümayişi: türk hərbçiləri Qarabağda...

24.04.2017

İki lider Koreyanı telefonda müzakirə etdilər

24.04.2017

Bu gün Strasburqda AŞPA-nın yaz sessiyası başlayır

23.04.2017

Fransada exit-pollun nəticələri açıqlanıb

23.04.2017

BMT baş katibi Bəşər Əsədi təbrik edib

23.04.2017

Yaponlar ABŞ-ın Şimali Koreyaya münasibətindən razıdır

23.04.2017

Türkiyə daha 2 şəhid verdi

23.04.2017

Yağış və qar yağacaq - Sabahın hava proqnozu

23.04.2017

Tiflis prezident postunu "dişsiz" hala gətirir - Dəyişiklik

23.04.2017

Şimali Koreya bu ölkəni nüvə ilə hədələyib

23.04.2017

Fransada prezident seçkiləri keçirilir

23.04.2017

Düşmən mövqelərimizi minaatanlardan atəşə tutub

22.04.2017

İŞİD bu şəhəri özünə yeni paytaxt seçdi

22.04.2017

Тramp Merkelin əlini sıxmamasının səbəbini - Açıqladı

22.04.2017

“Xoşlarına gəlməyən deputatın mandatını alacaqlar” - Millət vəkili yeni qanuna qarşı çıxdı

22.04.2017

Tramp geniş islahatlara başladı – Fərman

22.04.2017

Rövşən Ağayev REAL-dan istefa verdi

22.04.2017

İtaliya:"Rusiyaya sanksiyanı dəstəkləyirik, amma belə olmaz"

22.04.2017

Türkiyə Hərbi Hava Qüvvələri terrorçularının obyektlərini bombalayıb

22.04.2017

“Azərsığorta”nın Tovuz filialının direktoru iş otağında ölü tapılıb

22.04.2017

Bakıda daha bir avtobusda sürücü özbaşınalığı - VİDEO

22.04.2017

Türkiyə hava yolları şirkəti Ermənistana reys açdı- Azərbaycana xəyanət?

22.04.2017

Nəsimidə ağaclar abadlıq adı ilə kütləvi şəkildə kəsildi

22.04.2017

Azərbaycanın 4 əsas iqtisadi rayonu açıqlanıb

22.04.2017

İcra hakimiyyəti məhkəməyə verilib

22.04.2017

Türkiyənin hava yolları şirkəti Ermənistana birbaşa reys açır - İyunun 1-dən

22.04.2017

Azərbaycandakı müəssisə və təşkilatların sayı açıqlanıb

22.04.2017

Rövşən Lənkəranskinin 24 il əvvəlki - Videosu

Bütün Xəbərlər

FaceBook