Ana səhifə |     Haqqımızda |     Online ödəmə |     Əlaqə
  

Terefdar.Az

Şikayətinizi bizə yazın
Xəbərlərinizi bizə göndərin
WhatsApp: (+994) 55 895 11 55

Oxunub:4 141

Tarix: 13-12-2016, 11:26

Rusiya hərbi xərclərdə Hindistandan geri qalır və dünya üzrə ilk beşlikdən çıxıb –Təhlil

Rusiya hərbi xərclərdə Hindistandan geri qalır və dünya üzrə ilk beşlikdən çıxıb –Təhlil

Gerrik Ponse
Le Point (Fransa), 13.12.2016


IHS Markit şirkətinin illik hesabatında iddia olunur ki, 2016-cı ildə dünyada müdafiə xərclərinin ümumi həcmi 1,57 trilyon dollara çatmaqla xeyli artıb. ABŞ və Avropanın büdcəsi cüzi artdığı halda ən böyük artımı Asiya və Baltikyanı nümayiş etdirir. Rusiya Səudiyyə Ərəbistanı və Hindistanı irəli buraxaraq liderlər beşliyindən çıxıb. Fransa da tezliklə onu arxada qoymalıdır.

Payına ümumdünya hərbi məsrəflərinin 99%-nin düşdüyü 105 ölkənin müdafiə xərclərini diqqətlə araşdırmış IHS Markit şirkətinin analitikləri hesab edir ki, 2015-ci il büdcələrin azalmasına son qoysa da, 2016-cı il “müdafiə xərclərinin artım onilliyinin başlanğıcı ilə” əlamətdar olub.

NATO, Avropa və Rusiya

Avropada müdafiə xərcləri az artıb. Böyük Britaniya (üçüncü yer, 53,8 milyard dollar), Fransa (yeddinci yer, 44,3 milyard dollar) və Almaniya (doqquzuncu yer, 35,8 milyard dollar) reytinqdə əvvəlki yerlərini saxlayıb. Halbuki NATO ölkələrinin ümumi büdcəsi 2010-cu ildən bəri ilk dəfə çoxalıb.

AB-yə üzv ölkələr ümumilikdə 219 milyard dollarlıq nişanəyə yetişib ki, bu da Amerika hərbi büdcəsinin üçdə birindən və Çininkindən bir qədər çoxdur. IHS Markit-də əmindirlər hər necə olur-olsun, durum dəyişiləcək: “2020-ci ilə doğru Çinin müdafiə büdcəsi AB büdcəsini keçəcək, o zaman bu, uyğun olaraq 232 və 230,4 milyard dollar təşkil edəcək” (Brexit perspektivinə baxmayaraq proqnoz Britaniya büdcəsini ehtiva edir).

Fransa hərbi xərcləri (hazırda NATO direktivinə uyğun olaraq ÜDM-in 2%-i nişanəsindədir) əvvəlki səviyyədə qalacaq və yaxud ÜDM planında payı bir qədər azalacaq, lakin mütləq kəmiyyətlərdə Fransa iqtisadiyyatının gözlənilən artımı ilə bağlı çoxalacaq.

Ən hiss olunacaq artım Krımın ilhaqının əsil psixoloji zədə olduğu Baltikyanında müşahidə olunur. Analitiklər hesab edirlər ki, Ukrayna böhranının başlanması ilə ən yaxın iki ildə silah alışı daha 100% artacaq. 2005-ci ildə bölgə ölkələrinin müdafiə büdcəsi 930 milyon dollar təşkil edirdisə, 2020-ci ilə doğru 2,1 milyar dollara qədər artacaq.

ABŞ 622 milyard dollar nəticə (dünyadakı bütün hərbi xərclərin 40%-i) ilə hamını xeyli arxada qoyur. IHS Markit-də qeyd edirlər ki, “ABŞ 11 sentyabrdan bəri müdafiəyə 9, 35 trilyon dollardan çox xərcləyib”. Donald Trampın seçilməsi (Hillari Klintonun açıqlamalarına uyğun olaraq) büdcədə cüzi azalma haqda proqnozları dəyişdirib, çünki yeni prezident işarə vurub ki, xərcləri artırmağa hazırlaşır.

Rusiyada isə 1990-cı illərdən bəri ilk dəfə hərbi büdcənin ixtisarı müşahidə olunur: 51,8-dən 48,4 milyard dollara qədər. Nəticədə reytinqdə dördüncü yerdən altıncı yerə yuvarlanıb. IHS Markit güman edir: “Gözləyirik ki, Rusiya büdcəsi 2017-ci ildə daha da azalacaq və fransızlara onu ötmək imkanı verəcək”.

Asiya-Sakit okean bölgəsi

Asiya-Sakit okean bölgəsində müdafiə büdcələri xeyli artıb, özü də məsrəflər təkcə ərazini müdafiə vasitələrinə deyil, qoşunların yerləşdirilməsi vəsaitlərinə də toxunur. Başlıca narahatlığı Çini əhatə edən dənizlərdəki gərginlik doğurur və məsrəflərin əksər maddələri bu zonanı çevrələyən ölkələrin hərbi-dəniz və hərbi-hava imkanlarının genişləndirilməsinə yönəlib.

Sözsüz ki, Çin bölgənin lokomotividir və 191,8 milyard dollar nəticə ilə reytinqdə ikinci yerini saxlayır (tam bir vahid kimi AB nəzərə alınmasa). IHS Markit-in proqnozlarına görə, bu tendensiya saxlanacaq, rəqəmlər on il ərzində iki dəfə çoxala bilər.

Yaponiya onillik ixtisardan sonra məsrəfləri yenidən artırmağa başlayıb, amma analitiklər qeyd edirlər ki, “büdcə məhdudiyyətləri hələ də güclüdür”. Yaponiya hökuməti həcmdə Çinlə bəhsə girişə bilməz və buna görə də hər bir dolların səmərəli istifadəsinə xüsusi göz qoyur.

Hindistan 2016-cı ildə reytinqdə dördüncü yeri tutmaqla Rusiya və Səudiyyə Ərəbistanını geridə qoyub. IHS Markit-də hesab edirlər ki, “Hindistan ən yaxın iki ildə Böyük Britaniyanı keçib üçüncü yeri tutacaq”. Əgər büdcə artımı bu yaxınlaradək ölkədə əməyin dəyərinin yüksəlişi ilə bağlıydısa, hazırda ekspertlər düşünürlər ki, yeni genişlənmələr avadanlığın modernləşdirilməsi ilə əlaqəli olacaq ki, bu da Hindistanı “silah tədarükçüləri üçün əsas bazar edəcək”.

Yaxın Şərq

Neft qiymətlərinin düşməsi Fars körfəzi ölkələrinin müdafiə xərclərinin artmasına zərbə olub və bölgə 2012-2014-cü illərdə malik olduğu ən sürətlə inkişaf edən silah bazarı statusundan məhrum olub. Bununla belə, Qətər və Küveytin hərbi xərcləri xeyli artım nümayiş etdirib.
strateq

XƏBƏR LENTİ

16.01.2017 , 20:46

Azərbaycanda borcu silinənərin sayı açıqlandı - Siyahı

16.01.2017 , 18:59

Naxçıvan televiziyasının saytına 800 min baxış olub – 1000 baxış Ermənistandan qeydə alınıb

16.01.2017 , 18:48

70 minə qədər ödəyicinin faiz borcu silindi

16.01.2017 , 18:48

Avetyan İrəvana gedir: “Azərbaycandan xahiş edirəm...”

16.01.2017 , 18:40

“Təfəkkür” bağlansa da, universitetdəkilərin xəbəri yoxdur

16.01.2017 , 18:31

Türkiyədə partlayış - 5 yaralı

16.01.2017 , 18:30

İlham Əliyev Türkiyənin Fəxri doktoru adına layiq görüldü

16.01.2017 , 18:23

ABŞ Astana görüşlərinə dəvət edilmədi

16.01.2017 , 17:59

Nəcməddin Sadıkov NATO toplantısında iştirak edəcək

16.01.2017 , 17:56

General: "Şəhidimizin qisası tezliklə alındı"

16.01.2017 , 17:20

Təfəkkür Universiteti bağlandı

16.01.2017 , 17:09

Rektordan sərt qərar - Universitetin 5 dekanı vəzifədən çıxarıldı (Siyahı)

16.01.2017 , 17:09

Dünya İqtisadi Forumunun Davos zirvəsi başlayır

16.01.2017 , 17:08

Sərdar Cəlaloğlundan sensasion iddialar - "Hakimiyyətin daxilində parçalanma tendensiyaları var..."

16.01.2017 , 16:57

Terrorçuluqla məşğul olan 58 nəfər Azərbaycan vətəndaşlığından məhrum edildi

16.01.2017 , 16:54

Mehriban Əliyeva ən fəal deputat seçildi

16.01.2017 , 16:52

Beynəlxalq Bankın 6 filialı haqda cinayət işi açılıb

16.01.2017 , 16:51

“Belə şərəfsizləri generallara qarşı ifadə verməyə məcbur edirlər” – Çovdarov

16.01.2017 , 16:49

ADAU mükafat yalanı ittihamına cavab verdi, amma...

16.01.2017 , 16:47

Şahin Mustafayev: "Növbəti üç ildə əczaçılıq sahəsində dönüş olacaq"

16.01.2017 , 15:23

Lənkəranskinin 5 metrlik abidəsi Bakıya gətirildi - Hindistanda hazırlanıb

16.01.2017 , 15:22

"Ermənilərin təxribat cəhdi baş tutmadı"- Nazirlikdən bəyanat

16.01.2017 , 15:16

Tanınmış yumoristə ağır itki

16.01.2017 , 15:08

“Azərbaycanın müharibə edəcəyi danılmazdır”

16.01.2017 , 15:04

Həyacanla gözlənilən Möhtəşəm 100 Gün lotareyasının qalibləri məlum oldu

16.01.2017 , 14:56

Dilqəm Əsgərovun atası iflic oldu - Foto

16.01.2017 , 14:45

Polis mayoru vətəndaşı söydü, araşdırma başladı - Şirvanda + Video

16.01.2017 , 14:20

Ermənilər “KVN”in səhnəsində - Maslyakovun yalanı üzə çıxdı

16.01.2017 , 14:12

Özünü güllələyən deputat arvadının məktubu tapıldı - “Tükəndim...”

16.01.2017 , 13:56

Dollar hərracda bahalaşdı

16.01.2017 , 13:38

Azərbaycan prezidenti qırğızıstanlı həmkarına başsağlığı verdi

16.01.2017 , 13:36

Bu gün TANAP-la bağlı kredit sazişi imzalanacaq- Bakıda

Bütün Xəbərlər

FaceBook