Ana səhifə |     Haqqımızda |     Online ödəmə |     Əlaqə
  

Terefdar.Az

Şikayətinizi bizə yazın
Xəbərlərinizi bizə göndərin
WhatsApp: (+994) 55 895 11 55

“Şirvanşahlar tariximizin utanc yeridir...” - Ekspert

“Şirvanşahlar tariximizin utanc yeridir...” - Ekspert
yüklənir...

Teleqraf.com təhsil üzrə ekspert, AMEA tarix insitutunun Qafqaz ölkələri bölümünün işçisi, Bakı Dövlət Universitetinin Azərbaycan Tarixi kafedrasının doktorant müəllimi Kamran Əsədovla müsahibəni təqdim edir.

- Kamran müəllim, neçə yaşınızdan Bakı Dövlət Universitetində dərs deyirsiniz?

- Rəsmi olaraq 2012-ci ildən. Ondan əvvəl isə 2003-2007-ci illərdə BDU tarix fakültəsinin bakalavr pilləsi üzrə, 2007-2009-cu illərdə Türk dünyası tarixi üzrə magistr təhsili almışam. İndi Azərbaycan Tarixi kafedrasının doktorant müəllimiyəm.

- Ürəyinizdən kafedra müdiri olmaq keçmir ki?

- Əlbəttə. Amma indi yüzlərlə kafedrada olduğu kimi standart yox, aktiv. Çünki Azərbaycan Universitetlərində kafedralar ancaq müəllimin dərs arası oturma və ya hansısa iclasın keçrilməsi funksiyasını yerinə yetirir. Daha dinamik, aktiv kafedra formalaşdırmaq lazımdır. İnanın, kafedraya daxil olan yüzlərlə müəllim var ki, nə məqaləsi dərc olunub, nə kitabı. Sadəcə olaraq, vaxt keçirir.

- Bəs siz hansı əhəmiyyətli tədbirlər edəcəksiniz? Digərlərindən necə fərqlənəcəksiniz?

- Düşünürəm, tələbə, magistr və doktorantlarla daha aktiv fəaliyyət göstərən kafedra təşkil edərəm. Bilirsiz, bizdə tələblərə verilən sərbəst iş, buraxılış işi mövzuları çox əhəmiyyətsiz və təkrar mövzulardır. Həcmlə bağlı isə kəskin tələblər var. Heç kimin öz fikri yoxdur, tələbənin öz fikri qəbul edilmir. Hesab edirəm, verilən mövzular daha aktual olmalı, kafedralarda müzakirə simvolik olmamalıdır. Həcm az olsun amma əsaslı olsun. Bundan başqa, tələbənin beynəlxalq indeksli jurnallarda məqalələr dərs etməsinə imkanlar yaradaram, onların arxiv sənədləri ilə tanış olmasına geniş şərait quraram. Amma bu sadalananların heç biri bizdə yoxdur. Ancaq təhsilin sonrakı pillələrində olur.

Ən çox görmək istədiyim iş isə beynəlxalq əməkdaşlıq olardı. Xarici ölkələrdəki ixtisas üzrə kafedralarla.

- Xarici tələbələrlə bizim tələbələr arasındakı fərq nələrdir? Azərbaycan tələbəsinin nöqsanı nədədir?

- Bizim tələbələr zamanın tələblərinə cavab vermir. Yəni xarici dil bilmir, öz üzərində iş aparmır. Azərbaycanda hazırda 165 min tələbə var və onların böyük əksəriyyəti ancaq diplom almaq üçün oxuyur. Uğurlu və peşəkar səviyyədə kadr olmaq istəyən azdır. Bu məsələdə universitetlər də günahkardır.

Xaricdə tələbələr sərbəst şəkildə araşdırmalar edir, layihələr həyata keçirir. Azərbaycan tələbəsi ancaq evdən çıxmaq üçün, vaxt keçirmək üçün, qızlar isə ərə getmək üçün universitetə qəbul olur. Onlar gələcəkdə nəsə ixtira etməyi düşünmürlər.

- Orta məktəblərdəki təhsil səviyyəsindən danışaq.

- Biz orta məktəbdən nə istədiyimizi bilmirik. Əslində, orta məktəb şəxsiyyət, vətəndaş yetişdirməlidir. Amma biz 500, 600 bal toplayan abituriyentlər istəyirik. İnsan eyni zamanda iki şəxs ola bilməz. Bizim şagirdlər ibtidai sinifdə çantanın ağırlığı altında əzilir, yuxarı sinifdə də dərsliklərin informasiya ağırlığının altında əzilir. Orta məktəbdə 80 faiz fiziki, psixoloji cəhətdən xəstə vətəndaş yetişir. Məktəblilərin əksəriyyəti fiziki inkişafdan geri qalıb, gözləri zəif görür. Ədəbi dildə desək, məktəblər kitab yüklü xəstəqasımlar yetirir. Məzunların hər il neçə bal toplaması ilə öyünürük, onun statistik göstəricilərini açıqlayırıq, amma hansı məktəbin nə qədər əsgər yetişdirilməsi, şəhid verməsi ilə bağlı statistik göstəricilər yoxdur. Bizdə müəllim adı, məktəb-şagird adı tarixin dərinliyinə dəfn olunub.

- Sizcə, bu proses nə vaxtdan baş verdi? Test üsulundan sonramı?

- Test sadəcə seçim üsuludur. Bu, eyni vaxtda iddiaçı olan minlərlə insanın seçməsi üçün ən yaxşı üsuldur. Amma biz test imtahanında toplanılan balı bilik səviyyəsi kimi müəyyən etdikdən sonra təhsil öldü. Yəni daha keyfiyyətli təhsil yox, kəmiyyət artımı olan bal əsas götürüldü. Kiminsə 700 bal toplaması onun savadlı və ağıllı, digərinin isə 150 bal toplaması onun savadsız və avara olması kimi qiymətləndirildi. Ola bilsin gələcəkdə 150 bal toplayıb heç bir ali təhsil almayan abituriyent ilk növbədə insanlığa, sonra isə dövlətə, millətə daha çox fayda verəcək.

Müəllimlərin fəaliyyəti ancaq onun məzunlarının qəbul imtahanlarında topladıqları ballar ilə müəyyən olunduğuna görə, müəllim adı moddan düşdü. İndi hətta təhsili olmayan da TQDK-nın (DİM) test və kitablarını əzbərləyib 5-6 şagird götürüb hazırıq keçir və olur müəllim. Üç mindən çox insan saxta sənədlərdən istifadə edərək müəllim olub. Bunlar təhsili məhv edir.

- Onda belə çıxır, təhsilimiz tənəzzül edir?

- Əgər alternativ imtahan keçirilməsi tətbiq olunmasa, şagirdlərin orta məktəb göstəriciləri ali məktəblərə qəbul zamanı nəzərə alınsa, geriyə doğru hərəkət dayanar. Bizim məktəblilər bədii kitab, bədii əsərlər oxumur. Ancaq test əzbərləyir. Sabah onlar övladlarına beşik başında hansı şeiri, nağılı oxuyacaqlar?

Orta məktəbləri bitirən heç bir şagird orda həyat üçün lazım olan bilik, bacarığa yiyələnmir. Hansı məktəbli ilkin tibbi yardımı, sistem vurmağı, təzyiq ölçməyi bilir? Heç biri.

- Sovet dövrünün şagirdləri indikilərdən dahamı ağıllı, savadlı, dünyagörüşlü idilər?

- Hər dövrün tələbləri var. O zaman informasiya texnologiyaları indiki qədər inkişaf etməmişdi, dünyaya çıxış az idi. İndi şagirdlər müəllimdən çox informasiyaya sahibdirlər. Hətta şagird məktəbə getmədən istədiyi biliyi əldə edə bilər. Amma sovetlər dönəmində mənbə ancaq məktəb, kitab idi. Biz köhnə oyunçularla yeni oyun qaydaları müəyyən edirik. Məktəbə baxış dəyişməlidir. Hətta şagird məktəbə getmədən belə təhsilini davam etdirmək imkanlarına sahib olmalıdır. Məktəb-təhsil əlçatmaz yox, əlçatan olmalıdır. Maneəsiz, davamlı təhsil imkanları yaradılmalıdır. Qadağa və məhdudiyyətlərlə nəyəsə nail olmaq mümkün deyil.

- Kamran müəllim, sizcə, qəbul imtahaninda istifadə olunan test tapşırıqları köhnədir? Təkrar suallardan çox istifadə olunur?

- Mövzu konkretdir, ona yazacağımız suallar dəyişməlidir. Bu, elə də çətin proses deyil. Amma 2013, 2014, 2015, 2016-cı illərdə istifadə olunan test tapşırığında bir nöqtə belə dəyişmədən olduğu kimi yenidən istifadə etmək onu göstərir ki, test imtahanı keçirənlər ya tükənib, ya da özlərini əziyyətə, xərcə salmaq istəmirlər.

Adi bir mövzuya uyğun müxtəlif dərəcəli və formalı minlərlə test tapşırığı hazırlamaq olar. Amma bu edilmirsə, yaxşı hal deyil. Düşünürsən ki, neçə il eyni test tapşırığından istifadə olunursa, burda bəlkə başqa maraq var? Yəni imtahanda iştirak edənlərin böyük əksəriyyəti suallara cavab versin, süni olaraq ballar yaxşı olsun. Amma reallıqda toplanan ballar həqiqəti əks etdirmir.

- Sizcə, elə bir müəllim ola bilərmi ki, heç tələbələrinizdən rüşvət almısınızmı sualına “bəli, almışam” deyə cavab versin?

- Burda ikili yanaşma var. Ya rüşvəti alıb, ya da veriblər. Yəni tələbə oxumur, kefindən deyir ki, al bunu, məni yola ver. Bir də var, müəllim tələbədən məcburi şəkildə pul tələb edir. Hər ikisi pisdir, amma ikinci şərəfsizlikdir. Əqidəsi olan, şərəfi olan rüşvət almaz. Əgər nəfsinə uyub alıbsa və sadaladığım keyfiyyətləri varsa, etiraf edər, səhv də olsa özünə haqq qazandırmaq üçün açıqlama verər. Ən azından deyər ki, 55 manata qədər pul almaq rüşvət deyil, hədiyyə hesab olunur.

- Niyə məhz 55 manata qədər?

- Korrupsiya haqqında Azərbaycan Respublikası qanununun tələbi ilə.

- Yəni müəllim tələbəyə 55 manata istədiyi qiyməti yaza bilər? Burda heç bir cinayət tərkibi yoxdur ki?

- Bir dəfədən çox olduqda, bəli, cinayət prosesidir. Amma bir nəfərdən alsa yox.

- Sizin də adınız rüşvət almaqda hallanmışdı. Problemi necə həll etdiniz? Doğruluğunuzu necə təsdiqlədiniz?

- Bəli, 2014-cü ildə əsassız olaraq mənə bu barədə böhtan xarakterli istintaq hərəkətləri başlamışdı. Tamamilə əsassız oludğu isə istintaq müddəti və məhkəmə prosesində ortaya çıxdı. Azərbaycanda yeganə insanam ki, rüşvətə görə ittiham olunsam da, həbs olunmadım. Proses elə məhkəmə istintaqı ilə yekunlaşdı.

İstintaq zamanı ad və soyadımdan başqa ittiham aktında doğru heç bir informasiya yox idi. Ancaq oxuyub gülmək olurdu. Bilirsiz, bu, hamının başına gələ biləcək hadisədir. Heç kim sığorta olunmayıb. Sabah hansısa nüfuzlu şəxsin, təzyiq gücü olan məmurun xoşuna gəlməsən, səni məhv edə bilərlər. Amma ölkə sahibsiz deyil, onun prezidenti, məhkəmələri var. Ədalət gec-tez öz yerini tutur.

- Sizə böhtan atan tələbəniz idi?

- Tələbəm yox, iki il ərzində pulsuz hazırlıq keçdiyim, bütün test materialları ilə təmin etdiyim, kitabları öz pulumla aldığım insanın valideynləri. Onlar buna məcbur olduqlarını dedilər. Rəsmi olaraq mənə pul borcları var idi. Onlara təklif olunmuşdu ki, pulu rüşvət alma kimi qeydiyyata alaq. Həmin şagird ali məktəbə qəbul olmaq üçün qabiliyyət imtahanına təqdim etdiyi şəkilləri özü çəkməmişdi. Rəssamdan alıb onunku kimi təqdim etmişdik. Və həmin rəssamın pulunu verməmişdilər. Tələb edəndə isə bu problemi yaratmışdılar. Heç kimin yolunun prokurorluğa düşməsini arzu etmirəm. Elə münasibət bəsləyirlər, sanki ən təhlükəli terrorçusan.

- Bir tarixçi kimi Azərbaycan tarixində fəxr etdiyiniz və utandığınız dövrlər hansılardır?

- Mən Şirvanşahlar dövlətini və onun mövcudluğunu, fəaliyyətini qəbul etmirəm. Həmişə mübarizədən qaçıb. Təslimçi və rüsvayçı şərtlər altında tabe olub. Böyük güclərin vassalı olub.

Amma qürurla yad etdiyim, fəxr etdiyim dövr Səfəvilərdir. Sona qədər mübarizə aparan, məğlub olsa da, təslim olmayan bütöv Azərbaycan yaradan bir dövlət.

Şirvanşahlar dövləti Azərbaycan tarixinin utanc, Səfəvilər isə qürur yeridir.скачать dle 10.6фильмы бесплатно

yüklənir...

  • winkwinkedsmileam
    belayfeelfellowlaughing
    lollovenorecourse
    requestsadtonguewassat
    cryingwhatbullyangry

XƏBƏR LENTİ

12.12.2017

Heydər Əliyevin vəfatından 14 il keçir

12.12.2017

“Qiymətlər oynayan kimi ya “Veysəloğlu”nun üstünə düşürlər, ya “Azərsun”un” - İlham Məmmədzadə

09.12.2017

Leyla Yunusun məqsədi o olub ki, Azərbaycan əleyhinə iş aparmaqla varlansın – deputat

09.12.2017

“Nar” BakuTel stendində keçirilmiş müsabiqənin qalibləri mükafatlandırıldı

08.12.2017

“HAQQIMDA YAZILANLAR CƏFƏNGİYYATDIR – Kəmaləddin Heydərov

08.12.2017

“ARAZ”la birləşmədən sonra “Favorit”in ilk marketi açıldı

07.12.2017

“Nar” cari ilin nəticələrini açıqladı

07.12.2017

“İlqar Məmmədov azadlığa buraxıla bilər...” - Prezidentin köməkçisi

07.12.2017

Ərdoğandan Yunanıstanda sərt çıxış - “NATO-ya bizim sayəmizdə girmisiz”

07.12.2017

Qubaya 3 milyon manat ayrıldı

07.12.2017

Prezidentlə xanımı xalçaçı qadınlarla söhbət etdi

07.12.2017

“Azərbaycanda korrupsiya, rüşvətxorluğa qarşı mübarizə aparılır” - İlham Əliyev

06.12.2017

Nəsimidə zibilxana satıldı Qarabağ əlilinin maşını qarajda qaldı - FOTO

06.12.2017

Birinci vitse-prezident Rostropoviçlər adına Musiqi Məktəbinin yeni binasının açılışında

06.12.2017

Fazil Məmmədov ilk dəfə danışdı - “Səhhətimdə problem var...”

06.12.2017

Ramiz Mehdiyev Fazil Məmmədovu tənqid etdi

06.12.2017

Banklarda vəziyyət gərgin olaraq qalır: faizlər daha da aşağı salınacaq

06.12.2017

Ali Məhkəmə Vergilər Nazirliyi ilə bağlı məlumat yaydı - Sahibkarların 63.3 faizi...

06.12.2017

"Azərbaycan ərzaq təhlükəsizliyi sahəsindəki pərakəndəliyi aradan qaldıracaq" - Ramiz Həsənov

06.12.2017

"Azercell" şirkəti ilə bağlı şikayətlər artmaqdadır - VİDEO

06.12.2017

Prezident böyük islahata qərarlıdır: “Fazil Məmmədov özü vəzifədən getmək istəyib…” – Növbədə daha kimlər var?

06.12.2017

Manatın dizayneri: “Daha çox avrodan istifadə edirəm”

06.12.2017

Siyasətdə sən kimsən? Siyasi kimliyini müəyyən etmək üçün TEST

06.12.2017

Türkiyə, Rusiya və Ermənistan yeni ittifaq yaradır - VİDEO

06.12.2017

Bu ərazilərdə ev tikməyin! - Nazirlikdən xəbərdarlıq + Video

06.12.2017

NATO-da “RUS OXU” –Ərdoğan hərbi alyansdan niyə uzaqlaşır? –TƏHLİL

06.12.2017

“Ərdoğan istəyir tanısın, istəyirsə yox, Qüds yəhudilərin paytaxtıdır” –Rəsmi Tel-Əviv

06.12.2017

Hesablama Palatasının səlahiyyətləri artırıldı - SƏRƏNCAM

06.12.2017

Mikayıl Cabbarov: "Yaponiya ilə Azərbaycan arasında məhsuldar dialoq qurulub"

06.12.2017

“Sən kimsənki mənim maşınımda oturursan” - İçkili sürücü polislə mübahisə etdi - VİDEO

06.12.2017

İctimai yerlərdə itləri ağızlıqsız gəzdirənləri hansı cəza gözləyir?

06.12.2017

“Saakaşvili Tiflisə gəlsə, İvanişvili yox olacaq”

Bütün Xəbərlər

FaceBook