Ana səhifə |     Haqqımızda |     Online ödəmə |     Əlaqə
  

Terefdar.Az

Şikayətinizi bizə yazın
Xəbərlərinizi bizə göndərin
WhatsApp: (+994) 55 895 11 55

Tarix: 12-01-2017, 09:49

Manatı qorumaq planı işə düşür

Manatı qorumaq planı işə düşür
yüklənir...

Dövlət Neft Fondu Mərkəzi Banka 7,5 milyard manatadək transfert edəcək

Dövlət Neft Fondu bu il Mərkəzi Banka 7,5 milyard manatadək məbləğdə transfert həyata keçirəcək. Bu, fondun 2017-ci il büdcəsində öz əksini tapıb. Sənəd prezident İlham Əliyev tərəfindən imzalanan fərmanla təsdiqlənib.

Büdcənin xərclər bölümündə qeyd edilib ki, transfert makroiqtisadi sabitliyin təmin olunmasına yönələcək və onun yuxarı həddi 7,5 milyard manat götürülüb. Maraqlıdır ki, Mərkəzi Banka transfertlər fondun ümumi xərclərinin 51,7 faizinə bərabərdir. Ekspertlər musavat.com-a bu transfertin manatın məzənnəsinə necə təsir edəcəyini açıqlayıblar.

Natiq Cəfərli bildirib ki, bu transfert Mərkəzi Bankı yenidən valyuta bazarında oyunçuya çevirmək cəhdlərindən irəli gəlir: “Çünki son 8-9 ayda valyuta hərraclarında yeganə oyunçu Neft Fondu idi. Bu da ölkənin valyutaya olan tələbatını ödəyə bilmirdi. İki yol var idi, ya Neft Fonduna icazə verilməli idi ki, birbaşa hərraclara daha çox vəsait çıxarsın, ya da Mərkəzi Bank vasitəsilə bunu etsin. Çox güman ki, ikinci yol seçilib. Mərkəzi Bank vasitəsilə daha əlavə olaraq valyutanın bazara çıxarılması qərarı verilib. Bu da bir müddət valyutanın məzənnəsinin az da olsa sabitləşməsinə səbəb ola biləcək amillərdən biridir. Çünki hökumətin əlində təəssüf ki, başqa alətlər də yoxdur. Ölkə valyuta qazana bilmir. Ciddi şəkildə neft gəlirlərindən asılılıq hələ də qalır. Görünən odur ki, hökumət və Mərkəzi Bank rəsmi kursun 2 manatlıq psixoloji həddi keçməsini istəmir. Mərkəzi Banka əlavə likvidlik saxlayır. Amma bu, daim belə olacaqmı, bunu demək çox çətindir. Sonrakı dövrdə addımlar atılmalıdır ki, bu maliyyə sabitliyini saxlamaq mümkün olsun. Ən azından, manatın kəskin devalvasiyaya uğraması ehtimalı ilin birinci yarısında demək olar, gündəmdən düşdü”.

Ekspert Vüqar Bayramov isə qeyd edib ki, Dövlət Neft Fondunun 2017-ci il üçün xərcləmələri 14 milyard 483 milyon manat təsdiq edilib. Bunun təxminən 700 milyon manata yaxın hissəsi birbaşa valyuta formasında ödəniləcək xərclərdir.

Bu isə o deməkdir ki, əgər fond öhdəliklərinə əməl edərsə, o cümlədən makroiqtisadi sabitliyin təmin edilməsi məqsədilə Mərkəzi Banka olan transfer də hərraclar vasitəsi ilə milli valyutaya çevrilərsə, o zaman 13,8 milyard manata yaxın pulu il ərzində hərraclar vasitəsilə almalıdır.

“Bu isə indiki rəsmi və ya hərrac məzənnəsi ilə 7 milyard 750 milyon dollar satış deməkdir. Nəticədə fond öz öhdəliklərinə əməl edə bilərsə, o zaman 2017-ci ildə hər ay orta hesabla 645 milyon dolları hərraca çıxaracaq. Qeyd edim ki, 2016-cı ildə fondun hərraclarda satdığı valyutanın aylıq orta məbləği 408 milyon dollar olub.

Deməli, əgər fond öhdəliklərinə tam əməl edərsə və makroiqtisadi sabitliyin təmin edilməsi məqsədilə Mərkəzi Banka olan transfer də hərraclar vasitəsi ilə manata çevrilərsə, o zaman aylıq olaraq 2017-ci ildə əvvəlki illə müqayisədə 237 milyon dollar daha çox valyuta hərracda satıla bilər. 2016-cı ilin yanvarında pul bazası 5,786 milyard manatdan ötən ilin noyabrında 7,448 milyon manata yüksəlib. 30 faizə yaxın artan pul bazası eyni zamanda milli valyutanın rəsmi kursunda 15 faizlik azalma ilə müşahidə edilib.

Deməli, pul bazasının artması fonunda ötən il manatın məzənnəsində də azalmalar qeydə alınıb. Bu isə o deməkdir ki, indi 1 dollarla hətta 2016-cı illə müqayisədə daha çox manatı dövriyyədən çıxarmaq mümkündür”,- deyə ekspert bildirib.

Onun sözlərinə görə, eyni zamanda Azərbaycanda fəaliyyət göstərən neft şirkətlərinin xərcləmələri, xaricdə və xüsusən də Rusiyada yaşayan həmyerlilərimizin remitensilərini və eləcə də qeyri-neft ixracatının həcmini nəzərə alsaq, Neft Fondunun öhdəliklərinə tam əməl edəcəyi halda bu il valyuta bazarına daha çox dolların daxil olacağı şübhəsizdir: “Başqa tərəfdən, dollarlaşma səviyyəsi 90 faizə yaxınlaşıb və bazarda tarazlıq əldə edilərsə, əks-dollarlaşma prosesinə başlanılarsa, o zaman bazarın da dollar təklifi hiss edilən dərəcədə arta bilər. Qeyd edim ki, Neft Fondunun Mərkəzi Banka transferləri indiki məzənnə ilə təxminən 4 milyard dollardan bir az artıqdır. Xatırlayırsınızsa, mən 2015-ci ildə hökumətə təqdim etdiyim təkliflər paketində və eləcə də ötən il ərzində sosial şəbəkələrdəki açıqlamalarımda hökumətə 4 milyard dollar rezervi konvertasiya edərək bazara çıxarmağa təklif edirdim. Bu təklif reallaşdı, amma 2015-ci ildə deyil, 2 il sonra.

Düşünürəm ki, əslində 2015-ci ilin sonunda həmin 4 milyard dolları konvertasiya edib, güzəştli kredit formasında kiçik və orta sahibkarlara şəffaf şəkildə təqdim etmək və cari tələbi ödədikdən sonra o zaman Rusiya və Qazaxıstan kimi liberal üzən məzənnəyə keçmək məqsədəuyğun olardı. Bununla belə, hətta proses yubansa da belə Neft Fondundan 2017-ci ildə Mərkəzi Banka 7,5 milyard manatlıq transfer doğru addımdır. Artıq Mərkəzi Bankın pul-kredit siyasətinin də dəyişdirilməsinə ehtiyac var. Valyuta bazarında cari tələbi ödəyib çevik siyasətlə əks-dollarlaşma prosesinə başlamaq baş bankın əsas hədəfi olmalıdır. Rəqəmlər və müqayisələrlə sizləri çox yormadan gəlinən nəticə belədir: əgər Neft Fondunun öhdəliklərinə tam əməl edərək makroiqtisadi sabitliyin təmin edilməsi məqsədilə Mərkəzi Banka olan transfer də daxil olmaqla, 7,7 milyard dolları hərraclarda satarsa və neftin dünya bazar qiymətində kəskin azalmalar və eləcə də digər fors-major halları baş verməzsə, o zaman Mərkəzi Bank manatın dollara mövcud məzənnəsini müəyyən kənarlaşmalarla qoruyub saxlamağa çalışacaq.

Təbii ki, qeyd etdiyimiz faktorlardan hər hansı proqnozlaşdırıldığı kimi olmazsa, o zaman yenə də dolların manata nisbətən möhkəmlənməsi qaçılmaz olacaq. Digər tərəfdən, nəzərə almaq lazımdır ki, valyuta bazarında Mərkəzi Bankın inzibati müdaxiləsi yenə də qalmaqdadır və bu da bazardakı vəziyyətə əsasən proqnoz verməyi, praktik olaraq, mümkünsüz edir. Bu baxımdan, manatın mövcud məzənnəsini qoruyub saxlamaq Mərkəzi Bankın hədəfi kimi görünsə də hətta ötən illə müqayisədə daha çox valyuta təklifi fonunda belə bu heç də asan vəzifə olmayacaq”.

yüklənir...

XƏBƏR LENTİ

29.04.2017

Livan eksperti: "Rusiya Bəşər Əsədi qaza və milli maraqlarına qurban verəcək” – Təhlil

29.04.2017

Azərbaycanın gizli saxlanan 1 trilyon dolları

29.04.2017

"Sədr Moskvada ruslara konsert verməyə gedir, goranboylu aşığınsa gücü ancaq it toyunda oxumağa çatır" -QALMAQAL

29.04.2017

Əcnəbilər daha çox Azərbaycanın hansıali məktəblərini seçir?

29.04.2017

Dünya birjalarında neftin qiyməti:"Brent" bahalaşıb

29.04.2017

Amerika həbsxanalarındakı cinsi və fiziki zorakılıqlar haqda nə bilirik? – Araşdırma

29.04.2017

İlham Əliyev Qətərin sabiq Baş naziri və xarici işlər nazirini qəbul edib

29.04.2017

Dünya prezidentlərinin aylıq əmək haqqları açıqlandı

29.04.2017

Bu, insanlığı məhv edəcək – Məşhur fizik

28.04.2017

Əməkdar artist xəstəxanaya yerləşdirildi

28.04.2017

"Ermənistanın mövqeyi əhəmiyyət daşımayacaq" - Sergey Markov

28.04.2017

“Əl-Qaidə”nin liderlərindən biri məhv edilib

28.04.2017

Türkiyə Avropanın pulunu kəsdi

28.04.2017

Elmar Məmmədyarov nazirlərin Moskva görüşünə münasibət bildirib

28.04.2017

Rövşəni öldürdüyünü deyən oğru haqda şok detal

28.04.2017

"Biz Səudiyyə Ərəbistanın müdafiəsinə çox pul xərcləyirik"

28.04.2017

Bakıda həbs edilən erməniyə hökm oxundu

28.04.2017

Bakıda polislərdən şok əməl: Nazir 7 nəfəri qovdu

28.04.2017

Rusiyadan etiraf: Obama Trampdan şükürlü idi

28.04.2017

Putin uğur düsturunu dedi

28.04.2017

Prezidentdən "ASAN Xidmət"lə bağlı yeni - Qərar

28.04.2017

Şimali Koreya ABŞ-a da zərbələr endirə bilər - Tillerson

28.04.2017

Abid Şərifov: "Nəvəm də qorxaraq zəng etdi ki..."

28.04.2017

İlham Əliyev 1 sərəncam, 3 fərman imzaladı

28.04.2017

Mədət Quliyev Çingiz Qurbanovun qardaşına iş verdi

28.04.2017

Moskva görüşünün nəticəsi nə oldu? – ŞƏRH

28.04.2017

Əfqanıstanda Talibana qarşı əməliyyat - 18 terrorçu məhv edildi

28.04.2017

Hacı İbrahim Nehrəmli: “Heç zaman kreditə maşın almamışam”

28.04.2017

Sərkisyan daşnaklarla birləşir: Razılıq əldə olundu

28.04.2017

Messinin yeni baş məşqçisi məlum oldu

28.04.2017

AŞPA sədrinə qadağalar qoyuldu - “Etibarı itirib”

28.04.2017

Ermənilər Füzuliyə zenit raket atdı

Bütün Xəbərlər

FaceBook