Ana səhifə |     Haqqımızda |     Online ödəmə |     Əlaqə
  

Terefdar.Az

Şikayətinizi bizə yazın
Xəbərlərinizi bizə göndərin
WhatsApp: (+994) 55 895 11 55

İqtisadi tənəzzülü aradan qaldırmaq üçün 2017-ci ili nədən başlamaq lazımdır?

İqtisadi tənəzzülü aradan qaldırmaq üçün 2017-ci ili nədən başlamaq lazımdır?
yüklənir...

İki gündən sonra 2016-cı il başa çatır. O yaddaşlarda necə qalacaq? Biz bu ildə nələri itirdik, qazandıqlarımız nələr oldu və qarşıdan gələn 2017-ci ildə bizi nələr gözləyir?
Təəssüf ki, yola salmağa hazırlaşdığımız 2016-cı il iqtisadi geriləmələrlə başa çatır. 2005-ci ildən sonra ilk dəfə olaraq iqtisadiyyatımızda real geriləmələrlə üz-üzə qalırıq. Yaranmış vəziyyətin bizdən asılı olmayan obyektiv səbəbləri ortadadır. Ümumi Daxili Məhsulun ABŞ dolları ilə ifadədə 2007-ci ilin səviyyəsinə düşməsi, yəni onun 2,2 dəfə azalaraq 2014-cü ildəki 75,2 milyard dollardan 33,6 milyard dollara enməsi ilk növbədə dünya bazarlarında neftin qiymətlərinin kəskin azalması ilə bağlıdır. Əslində manat ifadəsində Ümumi Daxili Məhsulun həcmində ötən illə müqayisədə baş verən 4% geriləmə böhran dövrü yaşayan və qısa zaman kəsiyində böyük həcmdə valyuta gəlirlərindən məhrum olan bir iqtisadiyyat üçün adi qəbul edilməlidir. Lakin bizim iqtisadi və maliyyə durumumuzda məsələnin mahiyyəti bir qədər fərqlidir. Ölkədə postneft dövrünə hazırlıqlar tam başa çatmamış neftin qiymətlərinin birdən birə 3-4 dəfə aşağı düşməsi ciddi fəsadlar yaratdı. Yaranmış vəziyyətdə daha ciddi problemlər, ölkənin bank sistemində baş verdi. 2015-ci ildə milli valyutanın iki kəskin devalvasiyası və son devalvasiyadan keçən bir il ərzində onun əlavə olaraq 20%-ə qədər dəyər itirməsi, bank sektorunu ağır bir duruma saldı və bunun nəticəsi olaraq 11 bank öz fəaliyyətini dayandırmalı oldu. Ölkəyə böyük neft pulları daxil olduğu dönəmdə Mərkəzi Bankın apardığı pul-kredit siyasətindəki yanlışlıqların ümumi mənzərəsi isə belədir. Bu günə bütün səviyyədən olan depozitlərin 75,5%, əhalinin əmanətlərinin 81,0%, kreditlərin 46,2% xarici valyutadadadır. 2014-cü ilin son ayları ilə müqayisədə cari ilin sonlarında əhalinin banklardakı manatla olan əmanətləri 3,2 dəfə azalmış, xarici valyutada olan əmanətlər isə 2,3 dəfə artmışdı. Pul-kredit sisteminin bu səviyyədə dollarlaşması nəticə etibarilə ölkənin bütün maliyyə sistemini xarici valyutadan asılı bir vəziyyətə salıb. Bütün səylərə baxmayaraq bu gün manata inam çox aşağı bir səviyyədədir. O, praktik olaraq hər gün dəyər itirir. Bir aydan çoxdur ki, banklar əlbir olub rəsmi valyuta satışını dayandırmaqla bu inamın bir qədər də azalmasına xidmət ediblər. Yaranmış vəziyyətdə bank sistemində adi islahatlar deyil, inqilabi dönüş edə biləcək kəskin addımlar atmaq lazımdır. Biz bununla bağlı təkliflərimizi bu ilin dekabr ayının 20-də mətbuat səhifələrində yayımlanmış “Böhrandan çıxış üçün ilk öncə maliyyə sabitliyi yaratmaq lazımdır” başlıqlı təhlilimizdə vermişik və bu səbəbdən onları bir daha təkarlamırıq. Gələn il aparılacaq islahatların uğuru da məhz milli valyutaya olan inamın bərpa edilməsindən və bununla da əldə olunacaq maliyyə sabitliyindən bilavasitə asılı olacaqdır.
Növbəti ilə biz ötən ilin sonlarından başlayaraq bəyan edilmiş post-neft iqtisadiyyatının yaradılmasını təmin edə biləcək ciddi islahatlar toplusu ilə gedirik. Heç şübhə yoxdur ki, bütün bu toplunun baş sənədi, bu günlərdə dövlət başçısı tərəfindən təsdiq edilmiş və iqtisadiyyatın bütün sahələrini əhatə edən Strateji Yol Xəritəsidir. Ölkə iqtisadiyyatının bütün sahələrini əhatə edən bu sənədin uğurla icrası da ilk növbədə ölkədə maliyyə sabitliyinin yaradılması və bu əsasda həm daxili və həm də xarici investorların iqtisadiyyatın real sektoruna cəlb edilməsindən asılı olacaq. Bu səbəbdən də növbəti ildə islahatların önündə bank sektorunun əsaslı şəkildə yenidən qurulması dayanmalıdır. Bir sözlə, bütün səylər ilk növbədə milli valyutanın sabitliyinin bərpa olunmasına yönəlməlidir. Sabit milli valyuta sabit maliyyə durumu deməkdir. Sabit maliyyə durumu olan yerdə isə investisiyaların davamlı axını mütləq baş verəcəkdir.

Fikrət Yusifov
İqtisad elmləri doktoru,
professorскачать dle 10.6фильмы бесплатно

Teqlər:
yüklənir...

  • winkwinkedsmileam
    belayfeelfellowlaughing
    lollovenorecourse
    requestsadtonguewassat
    cryingwhatbullyangry

XƏBƏR LENTİ

24.11.2017

Rza Rzayevdən ibrətamiz yazı:"RÖVŞƏNİN QARDAŞI VƏ DOSTU OLMAQ..."

24.11.2017

Ramiz Mehdiyev və Nikolay Patruşev təhlükəsizlik sahəsinə dair əməkdaşlıq planını imzaladı –Azərbaycanla Rusiya arasında

24.11.2017

İSRAİLİN DİZLƏRİ TİTRƏMƏYƏ BAŞLAYIB –Əsəd güclənir və artıq tək deyil, qüdrətli müttəfiqləri var – TƏHLİL

24.11.2017

Prokuror general Novruzəli Orucovun oğluna 6 il həbs cəzası istədi –Məhkəmə

24.11.2017

Mogerini Sarkisyanla görüşmədi - VİDEO

24.11.2017

Mənsimovun yaxtasındakı erməni, SOCAR-dan oğurladığı yarım milyon dollar, daha nələr… – Oğrunu necə yaxalamalı?!

23.11.2017

“173 manatla bir ay yaşamaq olarmı?” – Əli Məsimlidən hökumət üzvlərinə sərt sual

23.11.2017

"Hər dəfə Saatlıya gedəndə, bu məsələni izah etməyə söz tapmıram" - Deputat şəhid ailələrinin problemini qaldırdı

23.11.2017

“Ulduz” Şokolad fabriki mətbuat nümayəndələrinin övladları üçün ekskursiya təşkil edir - Açıqlama

23.11.2017

“Brain Ring” izlə, “Nar”dan hədiyyə qazan!

23.11.2017

Tanınmış jurnalist VTB bankı ifşa etdi

23.11.2017

Putin Ərdoğanın oturduğu stolu yerə atdı - VİDEO

23.11.2017

Azərbaycanda Bərzanini dəstəkləyən məmur işdən çıxarıldı – RƏSMİ

23.11.2017

“Buta Airways” AZAL-ın sərnişinlərindən əlavə pul aldı — RƏZİLLİK

23.11.2017

“Azercell“in Fırıldağı: Vətəndaşa 2100 manat “atdı”

23.11.2017

Dövlət başçısı: "Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü bütün dünya tanıyır"

23.11.2017

NATO-nun baş katibi: "Dağlıq Qarabağ probleminin həll edilməsi narahatçılıq yaradır"

23.11.2017

“Samir Şərifov, biz şəhid ailələrinə nə cavab verək” – Qənirə Paşayeva

23.11.2017

“Bakıda 20 min, ölkədə 120 min erməni yaşayır” – Yeni statistika

22.11.2017

Kremlin ideoloqu Qarabağa gəlir - İrəvanda Türkiyə xofu

22.11.2017

Bakının Qarabağ həmləsi - Avropanın “ürəyi”ndə erməni təbliğatına zərbə

21.11.2017

Hava limanında gömrükçülər tanınmış rejissor və azyaşlı uşaqlarına zülm verdilər — DƏHŞƏTLİ KADRLAR

20.11.2017

Ramil Səfərovun həbsxana FOTOLARI

20.11.2017

Putin iki gün sonra yeni Qarabağ planını təqdim edir

20.11.2017

"Bütün sualların cavabları həmin “qara qutu”nun içərisində gizlədildi..."

20.11.2017

"Biz NATO-da qalsaq da Türk millətinə, dövlətinə qarşı bu alçaqlığı qəbul etməyəcəyik”

20.11.2017

Türkiyə parlamentinin sədri məlum oldu

17.11.2017

Plüralizm bir mədəniyyətdir

17.11.2017

Kərkükdən Ceyhana neft nəqli bərpa olunacaq –Türkiyə ilə İraq hökuməti anlaşdı

17.11.2017

Ərdoğan Putinlə Qarabağ haqda söhbətindən danışdı:"Çox da ümidli deyil"

17.11.2017

Milyonçu Rza Zərrabı həbsxanada öldürmək istəyiblər –Vəkil onun harada saxlandığını bilmir

17.11.2017

Rus politoloqlarından bədbin rəy:“Qarabağ kürd və Yaxın Şərq kimi həlli mümkün olmayan münaqişədir”

Bütün Xəbərlər

FaceBook