Ana səhifə |     Haqqımızda |     Online ödəmə |     Əlaqə
  

Terefdar.Az

Şikayətinizi bizə yazın
Xəbərlərinizi bizə göndərin
WhatsApp: (+994) 55 895 11 55

"Belə hesablaşmalar manatı bir az da zəiflədəcək"

yüklənir...

Bu günlərdə Türkiyə prezidentinin "valyuta spekulyasiyaları ilə kimlərsə iqtisadiyyatımıza mənfi təsir etməkdədir. Lakin bunun arxasında iqtisadi səbəb durmur. Məqsəd siyasi əməliyyatlara hazırlamaqdır. Bu cür spekulyasiyalara qonşu ölkələr, konkret desəm, Çin, Rusiya, Azərbaycan da məruz qalır. Amma biz bu oyunlara son qoyacağıq. Bunun üçün milli valyutaya inamı artırmalıyıq. İdxal-ixrac əməliyyatlarında milli valyutalardan istifadə olunmalıdır" fikirləri xarici ticarət əməliyyatlarnda milli valyutalarla hesablaşmaları yenidən gündəmə gətirib. Prezident Ərdoğanın son bəyantında idxal-ixrac əməliyyatlarında milli valyutadan istifadə olunmalıdır fikrinin qəti səsləndirilməsi və hazırkı durumdan əziyyət çəkən ölkələrin siyahısında Azərbaycanın da adını hallandırmasını əsas götürərək bir daha bu məsələyə münasibətimi açıqlamaq və aşağıdakı vacib məqamlara toxunmaq istərdim.

İlk növbədə onu qeyd edim ki, bu ilin 11 ayının gömrük məlumatlarına görə, Azərbaycanda xarici iqtisadi fəaliyyət iştirakçılarının sayı 13244 olub ki, onun da 8018-i fiziki şəxslər, 5226-ı hüququ şəxslərdir. Hüquqi şəxslərin yalnız 240-ı dövlət, 4986-ı isə özəl bölməni təmsil edib. Belə olan halda xarici ticarətdə milli valyuta ilə hesablaşmalara keçid qərarı mərkəzləşdirilmiş halda dövlət şirkətlərinə şamil oluna bilər. Özəl bölmə və fiizki şəxslər xaricə çıxartdığı mal və xidmətləri hansı valyutada saxlamaq qərarını özü verir. Ona görə də neftdən kənarda idxal və ixrac əməliyyatlarının böyük hissəsinin özəl bölmə və fiziki şəxslər tərəfindən həyata keçirilməsi inzibati qaydada qəbul edilmiş bu tip qərarların icrasını çətinləşdirir. Onlara sərbəstik verilərkən Türkiyə və Rusiya ilə sərhəd bölgələrində yaşayan bir qrup əhali istisna olmaqla böyük əksəriyyət sahibkar Türkiyə, Rusiya və Çinə ixraca göndərdiyi malın və xidmətin dəyərinin qeyri-sabit vəziyyətdə olan və son vaxtlar sürətlə dəyər itirən lirə, rubl və yuanla ödənilməsində maraqlı olmayacaq. Digər tərəfdən də hələ də gerçək nəzənnəsi, tarazlı kursu olmayan manata qarşı tərəfdən olan sahibkarların da marağınının formalaşması inandırıcı görsənmir.
İkincisi, bu ilin aylıq statistikasına görə Azərbaycana olan idxalın faizə qədərini Türkiyə, Rusiya və Çin təmin edir. Onların birlikdə Azərbaycana göndərdikləri malın həcmi 4 milyard dollardan çoxdur, Bu o deməkdir ki, həmin ölkələrdən əvvəlki səviyyədə mal gətirmək üçün Azərbaycan sahibkarlarına 4 milyard dollarlıq lirə. rubl və yuan lazımdır. Bu ilin 11 ayında Azərbaycanın isə həmin 3 ölkəyə ixracatı 2 milyard dollardan çox olmayıb. Bu isə o deməkdir ki, bizim sahibkarlar 2 milyard dollarlıq lirə, rubl və yuan qazanacaq və yalnız o qədər də ölkəyə mal gətirə biləcək, yerdə qalan 2 milyard dollarlıq fərqi isə yenə də dollarla örtmək məcburiyyətində qalacaq. Belə hesablaşmalar isə qarşı tərəfin xeyrinə işləyəcək, onların milli valyutasını möhkəmlədəcək, bizim manatı isə bir az da zəiflədəcək.
Nəhayət onu da qeyd edim ki, Azərbaycanın əsas ixrac məhsulu xam neftdir, onun da satışı dollarla həyata keçirilir. Biz tərəfdən neftin və neft məhsullarının, eləcə də qazın dollara deyil, həmin 3 ölkənin milli valyutalarına satılması manatı dəyərdən daha da sala bilər. Odur ki, iqtisadi qiymətləndirmələr və mülahizələr Azərbaycanın bu tip siyasi layihələrdə yer almasının əleyhinədir.
Yekun olaraq onu da əlavə etmək istərdim ki, getdikcə hökmran mövqe güclənən dollara qarşı lirə, rubl, yuan və manat koalisiyası nəyisə dəyişmək gücündə deyildir. Əksinə, belə birlik həmin ölkələrin milli valyutasının daha da dəyərsizləşməsinə gətirib çıxaracaq.

Qubad İbadoğlu, iqtisadçı ekspert

Teqlər:
yüklənir...

XƏBƏR LENTİ

22.07.2017

Böyük ədalət nümayiş etdirildi – Vüqar Rəhimzadə

22.07.2017

İmtahandan uğurla çıxdıq – Qətər

22.07.2017

İlham Əliyev Misir prezidentini təbrik etdi

22.07.2017

Bu gün ikiqat əlamətdardır - Əli Həsənov

20.07.2017

"Jurnalistlər özləridə bilmədən mənim köməkçilərimdirlər" - İlham Əliyev

19.07.2017

Mətbuat Şurası və “Veysəloğlu” şirkətlər qrupunun birgə yazı müsabiqəsinin qaliblərinin adları açıqlanıb

19.07.2017

Bu universitetlərdə keçid balı aşağı salındı- SİYAHI

18.07.2017

Əli Həsənov: “İlham Əliyev səhərə qədər Türkiyənin qanuni seçilmiş hakimiyyətinə necə yardım edəcəyini fikirləşdi, düşündü və müvafiq tapşırıqlarını verdi”

17.07.2017

“Nar” sosial şəbəkələrdəki abunəçi sorğularında 100%-lik nəticə göstərib

15.07.2017

Tarif Şurasından benzinin qiyməti ilə bağlı növbəti – Açıqlama

15.07.2017

Məmurlara dəfələrlə xəbərdarlıq etmişəm ki... - Prezident

15.07.2017

Millət vəkili: "Azərbaycanda benzinin qiyməti 2 manat olmalıdır"

15.07.2017

Kəmaləddin Heydərovun 56 yaşı tamam olur

15.07.2017

Bakı və Ankara Ermənistanın “nəfəsini” kəsir - blokada güclənir

15.07.2017

Zakir Həsənovdan şok mesajlar: xəbərdarlıqlar kimlərədir?

13.07.2017

Ramil Usubov yeni polis rəisi təyin etdi - rəsmi

12.07.2017

Prezidentdən məmurlara və ailələrinə — SƏRT XƏBƏRDARLIQ

12.07.2017

“Prezident bu dəfə məni bağışlamadı...” - Oğluna görə işdən çıxarılan general

12.07.2017

Daha bir general təqaüdə göndərildi

11.07.2017

Məmur iş otağında öldü - Məscidi sökdürənlərdən biri olub

11.07.2017

"Ordumuz cəbhə boyu döyüş hazırlığındadır" - General Aydəmirov

11.07.2017

Ölkə əhalisinin sayı açıqlandı:Hər 1000 kişiyə 1006 qadın düşür –Statistika Komitəsi

11.07.2017

Putinin mətbuat katibi:“Biz tərəfləri təmkinli olmağa və razılaşmalara riayət etməyə çağırırıq”

11.07.2017

Vətəndaş müharibəsi Suriya iqtisadiyyatına nə qədər zərər vurub? –Dünya Bankından hesabat

11.07.2017

“Heç kəs bu qədər tez gözləmirdi” - Abadi

10.07.2017

“Nar” Azərbaycan Texniki Universitetinin ən yaxşı nəticə göstərmiş tələbələrini mükafatlandırdı

08.07.2017

Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzu günü gündən artır

07.07.2017

Azərbaycan ordusu Zəhranın qisasını aldı - Rəsmi açıqlama

07.07.2017

4 iyul hay vəhşiliyin arxasındakı gizlinlər – Sahib Alıyev yazır

07.07.2017

Ramiz Mehdiyev xüsusi bəyanatla çıxış etdi: “Artıq proseslər dözülməz həddə çatıb”

06.07.2017

Erməni politoloq: “Azərbaycanlılar müharibəyə başlayarlarsa, qabağı alınmayacaq...”

06.07.2017

Vüqar Rəhimzadə: Bu, Ermənistanın mahiyyətini ortaya qoyur

Bütün Xəbərlər

FaceBook