Ana səhifə |     Haqqımızda |     Online ödəmə |     Əlaqə
  

Terefdar.Az

Şikayətinizi bizə yazın
Xəbərlərinizi bizə göndərin
WhatsApp: (+994) 55 895 11 55

Oxunub:6 395

Tarix: 26-12-2016, 11:07

"Belə hesablaşmalar manatı bir az da zəiflədəcək"

Bu günlərdə Türkiyə prezidentinin "valyuta spekulyasiyaları ilə kimlərsə iqtisadiyyatımıza mənfi təsir etməkdədir. Lakin bunun arxasında iqtisadi səbəb durmur. Məqsəd siyasi əməliyyatlara hazırlamaqdır. Bu cür spekulyasiyalara qonşu ölkələr, konkret desəm, Çin, Rusiya, Azərbaycan da məruz qalır. Amma biz bu oyunlara son qoyacağıq. Bunun üçün milli valyutaya inamı artırmalıyıq. İdxal-ixrac əməliyyatlarında milli valyutalardan istifadə olunmalıdır" fikirləri xarici ticarət əməliyyatlarnda milli valyutalarla hesablaşmaları yenidən gündəmə gətirib. Prezident Ərdoğanın son bəyantında idxal-ixrac əməliyyatlarında milli valyutadan istifadə olunmalıdır fikrinin qəti səsləndirilməsi və hazırkı durumdan əziyyət çəkən ölkələrin siyahısında Azərbaycanın da adını hallandırmasını əsas götürərək bir daha bu məsələyə münasibətimi açıqlamaq və aşağıdakı vacib məqamlara toxunmaq istərdim.

İlk növbədə onu qeyd edim ki, bu ilin 11 ayının gömrük məlumatlarına görə, Azərbaycanda xarici iqtisadi fəaliyyət iştirakçılarının sayı 13244 olub ki, onun da 8018-i fiziki şəxslər, 5226-ı hüququ şəxslərdir. Hüquqi şəxslərin yalnız 240-ı dövlət, 4986-ı isə özəl bölməni təmsil edib. Belə olan halda xarici ticarətdə milli valyuta ilə hesablaşmalara keçid qərarı mərkəzləşdirilmiş halda dövlət şirkətlərinə şamil oluna bilər. Özəl bölmə və fiizki şəxslər xaricə çıxartdığı mal və xidmətləri hansı valyutada saxlamaq qərarını özü verir. Ona görə də neftdən kənarda idxal və ixrac əməliyyatlarının böyük hissəsinin özəl bölmə və fiziki şəxslər tərəfindən həyata keçirilməsi inzibati qaydada qəbul edilmiş bu tip qərarların icrasını çətinləşdirir. Onlara sərbəstik verilərkən Türkiyə və Rusiya ilə sərhəd bölgələrində yaşayan bir qrup əhali istisna olmaqla böyük əksəriyyət sahibkar Türkiyə, Rusiya və Çinə ixraca göndərdiyi malın və xidmətin dəyərinin qeyri-sabit vəziyyətdə olan və son vaxtlar sürətlə dəyər itirən lirə, rubl və yuanla ödənilməsində maraqlı olmayacaq. Digər tərəfdən də hələ də gerçək nəzənnəsi, tarazlı kursu olmayan manata qarşı tərəfdən olan sahibkarların da marağınının formalaşması inandırıcı görsənmir.
İkincisi, bu ilin aylıq statistikasına görə Azərbaycana olan idxalın faizə qədərini Türkiyə, Rusiya və Çin təmin edir. Onların birlikdə Azərbaycana göndərdikləri malın həcmi 4 milyard dollardan çoxdur, Bu o deməkdir ki, həmin ölkələrdən əvvəlki səviyyədə mal gətirmək üçün Azərbaycan sahibkarlarına 4 milyard dollarlıq lirə. rubl və yuan lazımdır. Bu ilin 11 ayında Azərbaycanın isə həmin 3 ölkəyə ixracatı 2 milyard dollardan çox olmayıb. Bu isə o deməkdir ki, bizim sahibkarlar 2 milyard dollarlıq lirə, rubl və yuan qazanacaq və yalnız o qədər də ölkəyə mal gətirə biləcək, yerdə qalan 2 milyard dollarlıq fərqi isə yenə də dollarla örtmək məcburiyyətində qalacaq. Belə hesablaşmalar isə qarşı tərəfin xeyrinə işləyəcək, onların milli valyutasını möhkəmlədəcək, bizim manatı isə bir az da zəiflədəcək.
Nəhayət onu da qeyd edim ki, Azərbaycanın əsas ixrac məhsulu xam neftdir, onun da satışı dollarla həyata keçirilir. Biz tərəfdən neftin və neft məhsullarının, eləcə də qazın dollara deyil, həmin 3 ölkənin milli valyutalarına satılması manatı dəyərdən daha da sala bilər. Odur ki, iqtisadi qiymətləndirmələr və mülahizələr Azərbaycanın bu tip siyasi layihələrdə yer almasının əleyhinədir.
Yekun olaraq onu da əlavə etmək istərdim ki, getdikcə hökmran mövqe güclənən dollara qarşı lirə, rubl, yuan və manat koalisiyası nəyisə dəyişmək gücündə deyildir. Əksinə, belə birlik həmin ölkələrin milli valyutasının daha da dəyərsizləşməsinə gətirib çıxaracaq.

Qubad İbadoğlu, iqtisadçı ekspert

yüklənir...

XƏBƏR LENTİ

24.01.2017 , 08:42

ABŞ Trans-Sakit Okean Tərəfdaşlığından çıxır

24.01.2017 , 08:33

`Formula-1`in rəhbəri dəyişdi

24.01.2017 , 01:30

AST Telman rəsmən müflis elan edildi

23.01.2017 , 22:05

Sürücülərin nəzərinə - Sabahdan bu yol bağlanır

23.01.2017 , 21:56

Göyçayda doğulan deputat AŞPA-nın vitse-prezidenti seçildi

23.01.2017 , 21:47

“Eurovision”a Putinlə bağlı qalmaqallı mahnı ifaçısı gedir: VİDEO

23.01.2017 , 21:37

Staffan de Mistura: “Astanada qazanılan uğur Suriyanın uğuru olacaq”

23.01.2017 , 21:26

Türk deputat NATO-nu terror təşkilatı ADLANDIRDI

23.01.2017 , 21:13

Dünya Donald Trampın oğlunun bu videosundan danışır - Video

23.01.2017 , 21:06

Trampın xarici siyasətdə ilk böyük - Addımı

23.01.2017 , 20:58

Ermənistanda əsgərlər arasında silahlı insident

23.01.2017 , 20:43

Rusiya hərbi təyyarələri ölkə ərazisindən uçaraq Suriyadakı hədəfləri bombalayıb

23.01.2017 , 20:35

Prezident İlham Əliyevdən Lavrova mesaj: “Kim BMT qətnamələrini unudubsa yada sala bilərik...”

23.01.2017 , 20:05

“Rüşvətə son qoymağı tələb edirəm...” – Ramiz Mehdiyev

23.01.2017 , 19:42

Astanada Suriya nümayəndə heyəti müxalifəti təxribatçılıqda günahlandırıb

23.01.2017 , 19:29

Elmar Məmmədyarov: “İnsanlar kütləvi şəkildə Avropaya üz tutmağa başlayıb”

23.01.2017 , 19:16

İlham Əliyev: “Bir neçə il əvvəl hərbi hissələrin fotoşəkilləri mənə təqdim ediləndə...”- MƏTN

23.01.2017 , 18:59

Prezidentdən məcburi köçkünlərlə bağlı fərman - Aylıq pul

23.01.2017 , 18:51

Cahangir Məmmədli qalmaqallı səs yazısından danışdı

23.01.2017 , 18:48

Bakıda evdən seyf oğurlandı İçində - 40 min dollar, 30 min avro olub

23.01.2017 , 18:29

Sərxoş usta ev sahibini öldürdü - Bakıda

23.01.2017 , 18:20

Zakir Həsənov: Cəbhədə əməliyyat şəraiti tam nəzarətdədir

23.01.2017 , 18:12

Səudiyyə Ərəbistanı ağır böhran yaşayır – Təhlil

23.01.2017 , 18:03

BDU-da qalmaqal – Tələbələri təhdid edən dekan müavini haqda araşdırma başladı (VİDEO)

23.01.2017 , 17:48

Dollar kəskin qalxdı – Mərkəzi Bank sabahın rəsmi kursunu açıqladı

23.01.2017 , 17:46

Azərbaycanın diaspor təşkilatının rəhbəri erməni qızı aldı

23.01.2017 , 17:33

YAP-çı deputat Lavrova sual verən jurnalistin müdafiəsinə qalxdı

23.01.2017 , 17:18

Polislərin xidmət müddəti artırılır

23.01.2017 , 17:08

BDU-nun dekan müavini tələbələri hədələyir: “Axırıncı dəfə deyirəm”-ŞOK səs yazısı

23.01.2017 , 16:44

“CNN”dən iddia: "Rusiyada Trumpın şərəfinə gümüş pullar zərb edilib"

23.01.2017 , 16:28

Bakıda strateji və iqtisadi forum keçiriləcək – XİN-dən açıqlama

23.01.2017 , 15:47

Milli Məclis bəyanat verdi – Əsgərimizin meyitinin qaytarılmaması ilə bağlı

Bütün Xəbərlər

FaceBook