Ana səhifə |     Haqqımızda |     Online ödəmə |     Əlaqə
  

Terefdar.Az

Şikayətinizi bizə yazın
Xəbərlərinizi bizə göndərin
WhatsApp: (+994) 55 895 11 55

Oxunub:6 420

Tarix: 26-12-2016, 11:07

"Belə hesablaşmalar manatı bir az da zəiflədəcək"

Bu günlərdə Türkiyə prezidentinin "valyuta spekulyasiyaları ilə kimlərsə iqtisadiyyatımıza mənfi təsir etməkdədir. Lakin bunun arxasında iqtisadi səbəb durmur. Məqsəd siyasi əməliyyatlara hazırlamaqdır. Bu cür spekulyasiyalara qonşu ölkələr, konkret desəm, Çin, Rusiya, Azərbaycan da məruz qalır. Amma biz bu oyunlara son qoyacağıq. Bunun üçün milli valyutaya inamı artırmalıyıq. İdxal-ixrac əməliyyatlarında milli valyutalardan istifadə olunmalıdır" fikirləri xarici ticarət əməliyyatlarnda milli valyutalarla hesablaşmaları yenidən gündəmə gətirib. Prezident Ərdoğanın son bəyantında idxal-ixrac əməliyyatlarında milli valyutadan istifadə olunmalıdır fikrinin qəti səsləndirilməsi və hazırkı durumdan əziyyət çəkən ölkələrin siyahısında Azərbaycanın da adını hallandırmasını əsas götürərək bir daha bu məsələyə münasibətimi açıqlamaq və aşağıdakı vacib məqamlara toxunmaq istərdim.

İlk növbədə onu qeyd edim ki, bu ilin 11 ayının gömrük məlumatlarına görə, Azərbaycanda xarici iqtisadi fəaliyyət iştirakçılarının sayı 13244 olub ki, onun da 8018-i fiziki şəxslər, 5226-ı hüququ şəxslərdir. Hüquqi şəxslərin yalnız 240-ı dövlət, 4986-ı isə özəl bölməni təmsil edib. Belə olan halda xarici ticarətdə milli valyuta ilə hesablaşmalara keçid qərarı mərkəzləşdirilmiş halda dövlət şirkətlərinə şamil oluna bilər. Özəl bölmə və fiizki şəxslər xaricə çıxartdığı mal və xidmətləri hansı valyutada saxlamaq qərarını özü verir. Ona görə də neftdən kənarda idxal və ixrac əməliyyatlarının böyük hissəsinin özəl bölmə və fiziki şəxslər tərəfindən həyata keçirilməsi inzibati qaydada qəbul edilmiş bu tip qərarların icrasını çətinləşdirir. Onlara sərbəstik verilərkən Türkiyə və Rusiya ilə sərhəd bölgələrində yaşayan bir qrup əhali istisna olmaqla böyük əksəriyyət sahibkar Türkiyə, Rusiya və Çinə ixraca göndərdiyi malın və xidmətin dəyərinin qeyri-sabit vəziyyətdə olan və son vaxtlar sürətlə dəyər itirən lirə, rubl və yuanla ödənilməsində maraqlı olmayacaq. Digər tərəfdən də hələ də gerçək nəzənnəsi, tarazlı kursu olmayan manata qarşı tərəfdən olan sahibkarların da marağınının formalaşması inandırıcı görsənmir.
İkincisi, bu ilin aylıq statistikasına görə Azərbaycana olan idxalın faizə qədərini Türkiyə, Rusiya və Çin təmin edir. Onların birlikdə Azərbaycana göndərdikləri malın həcmi 4 milyard dollardan çoxdur, Bu o deməkdir ki, həmin ölkələrdən əvvəlki səviyyədə mal gətirmək üçün Azərbaycan sahibkarlarına 4 milyard dollarlıq lirə. rubl və yuan lazımdır. Bu ilin 11 ayında Azərbaycanın isə həmin 3 ölkəyə ixracatı 2 milyard dollardan çox olmayıb. Bu isə o deməkdir ki, bizim sahibkarlar 2 milyard dollarlıq lirə, rubl və yuan qazanacaq və yalnız o qədər də ölkəyə mal gətirə biləcək, yerdə qalan 2 milyard dollarlıq fərqi isə yenə də dollarla örtmək məcburiyyətində qalacaq. Belə hesablaşmalar isə qarşı tərəfin xeyrinə işləyəcək, onların milli valyutasını möhkəmlədəcək, bizim manatı isə bir az da zəiflədəcək.
Nəhayət onu da qeyd edim ki, Azərbaycanın əsas ixrac məhsulu xam neftdir, onun da satışı dollarla həyata keçirilir. Biz tərəfdən neftin və neft məhsullarının, eləcə də qazın dollara deyil, həmin 3 ölkənin milli valyutalarına satılması manatı dəyərdən daha da sala bilər. Odur ki, iqtisadi qiymətləndirmələr və mülahizələr Azərbaycanın bu tip siyasi layihələrdə yer almasının əleyhinədir.
Yekun olaraq onu da əlavə etmək istərdim ki, getdikcə hökmran mövqe güclənən dollara qarşı lirə, rubl, yuan və manat koalisiyası nəyisə dəyişmək gücündə deyildir. Əksinə, belə birlik həmin ölkələrin milli valyutasının daha da dəyərsizləşməsinə gətirib çıxaracaq.

Qubad İbadoğlu, iqtisadçı ekspert

yüklənir...

XƏBƏR LENTİ

23.02.2017 , 23:49

AMEA vitse-prezidenti Fəlsəfə İnstitutunda nəyi "biabırçılıq" adlandırıb?

23.02.2017 , 23:46

Əvəz Temirxan: “Lalə Şövkət ölkə üçün islahat proqramı hazırlayır”

23.02.2017 , 22:34

Məhkəmə Əli İnsanovla bağlı qərar verdi

23.02.2017 , 21:22

Əziz Əzizovun yüksəlişi: Tramvay parkının ustası necə icra başçısı olub?

23.02.2017 , 21:02

"Var-dövlətimi ələ keçirmək üçün mənə 15 il cəza verdirdi"

23.02.2017 , 20:44

Rusiya prezidenti: “Suriyada 4 minə yaxın rusiyalı döyüşür”

23.02.2017 , 18:26

Yaponiya Rusiyaya nota verdi

23.02.2017 , 18:18

Sabah dollar yeni qiymətlə satılacaq - Məzənnə

23.02.2017 , 18:05

Ukraynadakı səfirliyimizin əməkdaşının ermənilərlə ŞOK FOTOSU

23.02.2017 , 17:50

Lapşinin anası Bakıya gəldi, yeni vəkil tutdu

23.02.2017 , 17:48

“Küveyt istəsə belə, Bakıdakı İslam Oyunlarında iştirak edə bilməz”

23.02.2017 , 17:30

Konqo silahlıları Gürcüstan vətəndaşını əsir götürüb

23.02.2017 , 17:12

Polisə ilk dəfə qadın rəhbərlik edəcək

23.02.2017 , 17:06

Suriya məsələsi üzrə danışıqların növbəti mərhələsi başlayıb

23.02.2017 , 17:05

İlham Əliyev Türkiyə nümayəndə heyətini qəbul edib

23.02.2017 , 17:03

Rusiya Donetsk və Luqansk “xalq respublikaları”na daş kömür ixracına başladı

23.02.2017 , 17:00

Ermənistan hökuməti Rusiya vətəndaşları barəsində qəribə qərar verdi

23.02.2017 , 16:00

Vasif Talıbovun vitse-prezident məsələsinə aydınlıq: “Yanlışlığa yol veriblər“

23.02.2017 , 15:57

Şəhid hərbçi Şəmkirdə torpağa tapşırıldı

23.02.2017 , 15:32

Mustafa Kırımoğlu: “Krımı hərbi yolla qaytarmaq olmaz”

23.02.2017 , 14:21

Rusiyadan Mehriban Əliyeva haqqında deyilən sözlər

23.02.2017 , 14:16

İcra başçısı saxta sənəd verdi: sahibkar 700 min ziyana düşdü - FOTO

23.02.2017 , 14:06

Ərdoğanın kürəkəni İlham Əliyevin qəbulunda

23.02.2017 , 13:51

Cavid Qurbanovun yanlış YOLu

23.02.2017 , 13:30

Ermənistanın Müdafiə Nazirliyinə hücum edildi

23.02.2017 , 13:10

Nyu-York polisi müsəlman qadını məhbusların qarşısında soyunmağa məcbur etdi

23.02.2017 , 12:59

"The Guardian" Rusiya prezidentini “Qatil Putin” adlandırdı

23.02.2017 , 12:49

BMT-dən yeni Qarabağ çağırışı

23.02.2017 , 12:34

Siyavuş Novruzov: “Birinci vitse-prezident təyinatı Azərbaycan xalqının rəyidir”

23.02.2017 , 12:01

Eks-deputatın “imperiyası” süqut edir: “Muğanbank” və “Odlar Yurdu” bağlanır

23.02.2017 , 11:58

Xamneyidən İsrailə qarşı sərt bəyanatlar

23.02.2017 , 11:40

Bu gün Naxçıvanın Konstitusiyası dəyişəcək

Bütün Xəbərlər

FaceBook