Ana səhifə |     Haqqımızda |     Online ödəmə |     Əlaqə
  

Terefdar.Az

Şikayətinizi bizə yazın
Xəbərlərinizi bizə göndərin
WhatsApp: (+994) 55 895 11 55

Oxunub:6 452

Tarix: 26-12-2016, 11:07

"Belə hesablaşmalar manatı bir az da zəiflədəcək"

yüklənir...

Bu günlərdə Türkiyə prezidentinin "valyuta spekulyasiyaları ilə kimlərsə iqtisadiyyatımıza mənfi təsir etməkdədir. Lakin bunun arxasında iqtisadi səbəb durmur. Məqsəd siyasi əməliyyatlara hazırlamaqdır. Bu cür spekulyasiyalara qonşu ölkələr, konkret desəm, Çin, Rusiya, Azərbaycan da məruz qalır. Amma biz bu oyunlara son qoyacağıq. Bunun üçün milli valyutaya inamı artırmalıyıq. İdxal-ixrac əməliyyatlarında milli valyutalardan istifadə olunmalıdır" fikirləri xarici ticarət əməliyyatlarnda milli valyutalarla hesablaşmaları yenidən gündəmə gətirib. Prezident Ərdoğanın son bəyantında idxal-ixrac əməliyyatlarında milli valyutadan istifadə olunmalıdır fikrinin qəti səsləndirilməsi və hazırkı durumdan əziyyət çəkən ölkələrin siyahısında Azərbaycanın da adını hallandırmasını əsas götürərək bir daha bu məsələyə münasibətimi açıqlamaq və aşağıdakı vacib məqamlara toxunmaq istərdim.

İlk növbədə onu qeyd edim ki, bu ilin 11 ayının gömrük məlumatlarına görə, Azərbaycanda xarici iqtisadi fəaliyyət iştirakçılarının sayı 13244 olub ki, onun da 8018-i fiziki şəxslər, 5226-ı hüququ şəxslərdir. Hüquqi şəxslərin yalnız 240-ı dövlət, 4986-ı isə özəl bölməni təmsil edib. Belə olan halda xarici ticarətdə milli valyuta ilə hesablaşmalara keçid qərarı mərkəzləşdirilmiş halda dövlət şirkətlərinə şamil oluna bilər. Özəl bölmə və fiizki şəxslər xaricə çıxartdığı mal və xidmətləri hansı valyutada saxlamaq qərarını özü verir. Ona görə də neftdən kənarda idxal və ixrac əməliyyatlarının böyük hissəsinin özəl bölmə və fiziki şəxslər tərəfindən həyata keçirilməsi inzibati qaydada qəbul edilmiş bu tip qərarların icrasını çətinləşdirir. Onlara sərbəstik verilərkən Türkiyə və Rusiya ilə sərhəd bölgələrində yaşayan bir qrup əhali istisna olmaqla böyük əksəriyyət sahibkar Türkiyə, Rusiya və Çinə ixraca göndərdiyi malın və xidmətin dəyərinin qeyri-sabit vəziyyətdə olan və son vaxtlar sürətlə dəyər itirən lirə, rubl və yuanla ödənilməsində maraqlı olmayacaq. Digər tərəfdən də hələ də gerçək nəzənnəsi, tarazlı kursu olmayan manata qarşı tərəfdən olan sahibkarların da marağınının formalaşması inandırıcı görsənmir.
İkincisi, bu ilin aylıq statistikasına görə Azərbaycana olan idxalın faizə qədərini Türkiyə, Rusiya və Çin təmin edir. Onların birlikdə Azərbaycana göndərdikləri malın həcmi 4 milyard dollardan çoxdur, Bu o deməkdir ki, həmin ölkələrdən əvvəlki səviyyədə mal gətirmək üçün Azərbaycan sahibkarlarına 4 milyard dollarlıq lirə. rubl və yuan lazımdır. Bu ilin 11 ayında Azərbaycanın isə həmin 3 ölkəyə ixracatı 2 milyard dollardan çox olmayıb. Bu isə o deməkdir ki, bizim sahibkarlar 2 milyard dollarlıq lirə, rubl və yuan qazanacaq və yalnız o qədər də ölkəyə mal gətirə biləcək, yerdə qalan 2 milyard dollarlıq fərqi isə yenə də dollarla örtmək məcburiyyətində qalacaq. Belə hesablaşmalar isə qarşı tərəfin xeyrinə işləyəcək, onların milli valyutasını möhkəmlədəcək, bizim manatı isə bir az da zəiflədəcək.
Nəhayət onu da qeyd edim ki, Azərbaycanın əsas ixrac məhsulu xam neftdir, onun da satışı dollarla həyata keçirilir. Biz tərəfdən neftin və neft məhsullarının, eləcə də qazın dollara deyil, həmin 3 ölkənin milli valyutalarına satılması manatı dəyərdən daha da sala bilər. Odur ki, iqtisadi qiymətləndirmələr və mülahizələr Azərbaycanın bu tip siyasi layihələrdə yer almasının əleyhinədir.
Yekun olaraq onu da əlavə etmək istərdim ki, getdikcə hökmran mövqe güclənən dollara qarşı lirə, rubl, yuan və manat koalisiyası nəyisə dəyişmək gücündə deyildir. Əksinə, belə birlik həmin ölkələrin milli valyutasının daha da dəyərsizləşməsinə gətirib çıxaracaq.

Qubad İbadoğlu, iqtisadçı ekspert

yüklənir...

XƏBƏR LENTİ

29.03.2017 , 04:01

Əbiyevin adamı Həsrət İsmayılov Cəlilabadda hərbi bileti 4 minə satır

28.03.2017 , 23:41

Sərkisyanın qorxulu rəqibi: “Ədalətsizliyə, qanunsuzluğa “bəsdir” deməliyik!”

28.03.2017 , 23:19

Admiral: “Türkiyə-ABŞ-la razılaşa bilməyəcək”

28.03.2017 , 23:17

Azərbaycan Prezidenti: "Bizim uğurlu iqtisadi siyasətimiz dayanıqlı inkişafı təmin edəcək"

28.03.2017 , 23:15

Həmsədr Xankəndidə bəyan etdi: “Fransa prezidentlərin görüşünü təşkil etməyə hazırdır”

28.03.2017 , 22:17

Prezidentin qızlarla şəkli qalmaqal yaratdı

28.03.2017 , 22:08

Ramil Usubov Birləşmiş Ərəb Əmirliklərindədir

28.03.2017 , 22:08

ATƏT-in Minsk Qrupunun həmsədrləri Qarabağdadır

28.03.2017 , 22:07

Türkiyədən kürd bayrağına reaksiya: Doğru deyil

28.03.2017 , 21:26

Ərdoğan: “Ölüm hökmünün bərpasını dəstəkləyəcəm”

28.03.2017 , 21:10

Vahid Ələkbərov “Lukoyl”u Türkiyəyə “köçürür”?

28.03.2017 , 20:55

Ərdoğan Bakı-Tiflis-Qars layihəsinin açılışına qatılacaq

28.03.2017 , 20:52

Ziya Məmmədovun böyük korrupsiyasının sxemi - Dəmir yolunun 56,8 milyonu çobanın cibinə necə gedib?

28.03.2017 , 20:51

İnsanın beyin həcminin böyük olması qida ilə izah edilib

28.03.2017 , 20:48

Nizaməddin Quliyev müəllimlərin maaşına göz dikdi

28.03.2017 , 20:40

Türkmən şəhəri rəsmən kürd mərkəzinə çevrildi

28.03.2017 , 20:37

BDU müəllimlərinin yaşadığı bina yanır - Video/ Yeniləndi

28.03.2017 , 20:36

Lütvəli Babayev Zərdabda “pambıqla baş kəsir”

28.03.2017 , 20:34

Avropa İttifaqı məhkəməsi: "Rusiyaya qarşı sanksiyalar qanunidir"

28.03.2017 , 20:33

FETÖ-çuların toplantısına belə basqın edildi - Video

28.03.2017 , 20:20

General Orucovun istefaya göndərilməsinin şok səbəbi - FOTOFAKT

28.03.2017 , 19:40

“Heç kimə İsraili küsdürməyə izn verməyəcəyik”

28.03.2017 , 19:39

Rusiya Bankı: “Ölkədə yeni iqtisadi tsikl başlayıb”

28.03.2017 , 19:38

Qərb mətbuatı Navalnını göylərə qaldırdı

28.03.2017 , 19:36

Lukaşenko: "Ermənistan və Azərbaycan münaqişəni vasitəçi olmadan həll etməlidir"

28.03.2017 , 17:54

General: "Azərbaycanda elə silahlar var ki, “İsgəndər” onun yanında oyuncaqdır"

28.03.2017 , 16:55

"Qədim Qəbələ" restoranından ərəb turistlərə "sürpriz" - Nahar 620 manat "şot" elədi

28.03.2017 , 16:10

“Əhalinin sayı artır, buna görə yeni iş yerləri açılmalıdır” - Prezident

28.03.2017 , 16:08

Putinlə Ruhani birgə mesaj verdilər – Açıqlamalar

28.03.2017 , 15:03

Dövlət katibi: "ABŞ Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin sülh yolu ilə tezliklə həllində maraqlıdır"

28.03.2017 , 14:55

Prezident: “Sahibkarlar fəal olmalıdırlar, özləri yeni bazarlara çıxmalıdırlar”

28.03.2017 , 14:42

Prezident: "Biz bu gün nümunə göstəririk ki, ölkəni necə idarə etmək lazımdır"

Bütün Xəbərlər

FaceBook